Aft ile İlgilendiğini Belirten Doktor ve Uzmanlar

Aft hakkında

• Belirtiler ve bulgular

  Aynı anda birden fazla ağız yaranız olabilir. Ağız yaraları bulaşıcı değildir ve uçukla karıştırılmamalıdır.

  Uçuk dudaklarda ya da ağız çevresinde çıkar ve çoğunlukla karıncalanma, kaşıntı ya da yanma hissiyle başlar. Ağız içinde toplu iğne başı büyüklüğünde küçük yaralardan oluşan bir grup şeklinde de görülebilir.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Tek bir ağız yarasının çoğu, kaçınmaya çalışabileceğiniz şeylerden kaynaklanır; örneğin:

  • yanağın içini ısırmak,
  • iyi oturmayan protez, diş teli, pürüzlü dolgu ya da keskin bir diş,
  • yerken ya da içerken oluşan kesikler veya yanıklar (örneğin sert yiyecekler ya da sıcak içecekler),
  • besin intoleransı ya da besin alerjisi,
  • diş fırçasıyla diş etlerini zedelemek ya da tahriş edici bir diş macunu,
  • yorgunluk, stres ya da kaygı.

  Bazen ağız yaraları her zaman kontrol edemeyeceğiniz şeylerle tetiklenir; örneğin:

  • hormonal değişiklikler (örneğin gebelikte),
  • genler (bazı ailelerde ağız yaraları daha sık görülür),
  • demir, çinko, folik asit, B vitamini ya da D vitamini gibi bir vitamin eksikliği,
  • bazı steroid olmayan iltihap giderici ilaçlar (NSAİİ) ve beta blokerler dahil bazı ilaçlar,
  • sigarayı bırakmak (kişilerde sigarayı ilk bıraktıklarında ağız yaraları çıkabilir).

  Birden çok ağız yaranız varsa bu şunların belirtisi olabilir:

  • ellerde ve ayaklarda döküntüye de yol açan el, ayak ve ağız hastalığı,
  • yanakların iç yüzünde beyaz, dantel gibi bir desene yol açan ağız içi liken planus,
  • Crohn hastalığı ve çölyak hastalığı (sindirim sistemini etkileyen durumlar),
  • HIV ya da lupus gibi bir hastalık nedeniyle zayıflamış bağışıklık sistemi.
• Tedavi ve yönetim

  Ağız yaralarının iyileşmesi için zamana ihtiyaç vardır ve hızlı bir çözüm yoktur. Yarayı tahriş eden şeylerden kaçınmak iyileşmeyi hızlandırmaya, ağrıyı azaltmaya ve yaranın yeniden çıkma olasılığını azaltmaya yardımcı olur.

  Yapılması önerilenler:

  • yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanın,
  • soğuk içecekleri pipetle için,
  • daha yumuşak yiyecekler yiyin,
  • düzenli diş kontrollerine gidin,
  • sağlıklı ve dengeli beslenin.

  Yapılmaması gerekenler:

  • çok acılı, tuzlu ya da asitli yiyecekler yemeyin,
  • kızarmış ekmek ya da cips gibi sert, kıtır yiyecekler yemeyin,
  • çok sıcak ya da meyve suyu gibi asitli içecekler içmeyin,
  • sodyum lauril sülfat içeren diş macunu kullanmayın.
• İlaç grupları

  Bir eczacı iyileşmeyi hızlandıran, enfeksiyonu önleyen ya da ağrıyı azaltan bir tedavi önerebilir; örneğin:

  • antimikrobiyal ağız gargarası,
  • ağrı kesici tablet, gargara, jel ya da sprey,
  • kortikosteroid içeren pastiller,
  • tuzlu su (serum fizyolojik) gargarası.

  Bunlar eczaneden reçete olmadan temin edilebilir.

  Tuzlu su gargarası: Yarım çay kaşığı tuzu bir bardak ılık suda eritin (ılık su tuzun erimesine yardımcı olur). Bu karışımla ağzınızı çalkalayın, sonra tükürün; yutmayın. İstediğiniz sıklıkta tekrarlayabilirsiniz.

  Şiddetli, geçmeyen ya da enfekte olmuş ağız yaralarını tedavi etmek için doktor ya da diş hekimi daha güçlü ilaçlar verebilir. Olası tedaviler şunlardır:

  • ağız spreyi, ağızda eriyen tablet ya da suda eritilen tablet şeklinde steroidler,
  • ağrı kesici jel, merhem, sprey ya da tabletler,
  • ağızdaki mikropları öldüren ya da uzaklaştıran gargaralar.
• Uyarılar ve güvenlik

  Ağız yaranız şu özelliklerden birini taşıyorsa bir diş hekimine ya da doktora başvurun:

  • 3 haftadan uzun sürüyorsa,
  • daha önce çıkan ağız yaralarınızdan farklıysa (örneğin her zamankinden büyükse ya da boğazın arka kısmına yakınsa),
  • kanıyorsa ya da daha ağrılı ve kırmızı hale geliyorsa (bu bir enfeksiyon belirtisi olabilir).

  Ağız yaralarının çoğu zararsızdır; ancak uzun süren bir ağız yarası bazen ağız kanserinin belirtisi olabilir. Bu nedenle kontrol ettirmek en iyisidir.

  Şu belirtiler de varsa bir doktora başvurun:

  • vücudunuzun başka bir yerinde, örneğin ciltte ya da genital bölgede yaralar,
  • ağrılı, kırmızı ya da şiş eklemler.