Crohn Hastalığı ile İlgilendiğini Belirten Doktor ve Uzmanlar

Crohn Hastalığı hakkında

• Nedir?

  Hastalık ağızdan anüse kadar sindirim kanalının herhangi bir bölümünde görülebilir; çoğunlukla ince bağırsağı ve kalın bağırsağın başlangıç kısmını tutar. Crohn hastalığı bir iltihabi bağırsak hastalığıdır (İBH); ülseratif kolit ve mikroskopik kolit bu grubun diğer sık görülen türleridir.

• Belirtiler ve bulgular

  Belirtiler iltihabın yerine ve şiddetine göre değişir. En sık görülenler ishal, karında kramp ve ağrı ile kilo kaybıdır.

  Görülebilen diğer belirtiler: kansızlık (anemi), gözde kızarıklık ya da ağrı, yorgunluk, ateş, eklem ağrısı ya da hassasiyeti, bulantı ya da iştahsızlık, deri altında kırmızı ve hassas şişlikler.

  Stres ve gazlı içecekler, lifli besinler gibi bazı yiyecekler bazı kişilerde belirtileri artırabilir.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Nedeni bilinmemektedir. Araştırmacılar bağışıklık sisteminin vücudun sağlıklı hücrelerine saldırdığı otoimmün bir tepkinin nedenlerden biri olabileceğini düşünür. Hastalık ailede görülebildiği için genetik yatkınlığın da rolü olabilir. Stres ve bazı besinler hastalığa neden olmaz, ancak belirtileri kötüleştirebilir.

  Riski artırabilen etkenler:

  • Aile öyküsü: anne-baba, çocuk ya da kardeşte hastalık bulunması
  • Sigara: riski iki katına çıkarabilir
  • Bazı ilaç grupları: antibiyotikler, doğum kontrol hapları ve steroid olmayan iltihap giderici ağrı kesiciler (NSAİİ) riski hafifçe artırabilir
  • Yağdan zengin beslenme: riski hafifçe artırabilir
• Tanı süreci nasıl işler?

  Doktorunuz yakınmaları ve aile öyküsünü sorar. Fizik muayenede karında şişkinliğe bakar, stetoskopla karın seslerini dinler, karına hafifçe vurarak hassasiyet ve ağrıyı değerlendirir; karaciğer ya da dalağın büyüyüp büyümediğini kontrol eder.

• Kullanılan tetkikler

  • Kan ve dışkı testleri
  • Kolonoskopi
  • Üst sindirim sistemi endoskopisi: ağız, yemek borusu, mide ve ince bağırsağın bir kamerayla içeriden incelenmesi
  • BT gibi görüntüleme yöntemleri ya da baryumlu üst sindirim sistemi grafisi: içilen baryum, sindirim kanalının röntgende daha iyi görünmesini sağlar
• Tedavi ve yönetim

  Tedavi ilaçlar, bağırsak dinlendirme ve cerrahiyi kapsar. Her hasta için işe yarayan tek bir tedavi yoktur; uygun yol kişi ve doktoru tarafından birlikte belirlenir.

  • İlaçlar: iltihabı azaltan çeşitli ilaçlar kullanılır; bunların çoğu bağışıklık sisteminin etkinliğini azaltarak çalışır. Bazı ilaçlar belirtilere ya da komplikasyonlara yönelik olabilir; hastalık bir enfeksiyona yol açarsa antibiyotik gerekebilir.
  • Bağırsak dinlendirme: belirtiler ağırsa bir süre yalnız belirli sıvılar alınır ya da hiçbir şey yenip içilmez. Besin ihtiyacı içilen bir sıvı, beslenme tüpü ya da damar yolu ile karşılanır. Hastanede ya da evde yapılabilir; birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilir.
  • Cerrahi: diğer tedaviler yeterli olmadığında sindirim kanalının hasarlı bölümü çıkarılabilir. Fistüller, yaşamı tehdit eden kanama, bağırsak tıkanıklığı, sağlığı tehdit eden ilaç yan etkileri ya da ilaçlarla düzelmeyen belirtiler bunun nedenleri arasındadır.

  Beslenmede yapılabilecek değişiklikler

  Beslenme değişiklikleri belirtileri azaltmaya yardımcı olabilir. Doktorunuzun önerebileceği değişiklikler arasında gazlı içeceklerden, patlamış mısır, sebze kabukları ve kuruyemiş gibi lifli besinlerden kaçınmak; daha fazla sıvı almak; daha az ama daha sık öğün yemek ve sorun yaratan besinleri bulmak için beslenme günlüğü tutmak yer alır.

  Bazı durumlarda yüksek kalorili, laktozsuz, az yağlı, az lifli ya da az tuzlu özel bir beslenme planı istenebilir. Besinler yeterince emilemiyorsa besin takviyeleri ve vitaminler gerekebilir; bunun kararı doktorunuza aittir.

• Olası komplikasyonlar

  Crohn hastalığı şu sorunlara yol açabilir: bağırsak tıkanması; vücut içindeki iki bölüm arasında anormal bağlantılar (fistül); iltihap dolu enfeksiyon cepleri (apse); anüste kaşıntı, ağrı ya da kanamaya neden olabilen küçük yırtıklar (anal fissür); ağız, bağırsak, anüs ya da perine bölgesinde açık yaralar (ülser); vücudun yeterli vitamin, mineral ve besin öğesi alamaması (malnütrisyon); eklemler, gözler ve deri gibi başka bölgelerde iltihap.