İyi Huylu Prostat Büyümesi ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar

İyi Huylu Prostat Büyümesi hakkında

• Nedir?

  Prostat, erkek üreme sistemine ait bir bezdir. Mesanenin hemen altında yer alır ve meninin bir kısmını oluşturan sıvıyı üretir.

  Prostat yetişkinlik boyunca büyümeyi sürdürür. Büyüdükçe mesaneye bastırabilir ve idrarı dışarı taşıyan kanalı (üretra) sıkıştırabilir. Zamanla mesane kası, daralmış kanaldan idrarı geçirmeye çalışırken zayıflayabilir; bu durumda mesane tam boşalmayabilir. BPH'deki idrar yakınmalarının birçoğu bu iki durumun birleşiminden kaynaklanır.

• Belirtiler ve bulgular

  BPH'de görülebilecek yakınmalar:

  • sık ya da ani sıkışma hissiyle idrara çıkma,
  • gece birçok kez idrar için uyanma,
  • idrar akışında sorunlar: idrara başlamada güçlük; zayıf, yavaş ya da kesik kesik akış; idrar sonrası damlama,
  • idrar kaçırma,
  • mesanenin tam boşalmadığı hissi,
  • boşalma (ejakülasyon) sonrası ya da idrar yaparken ağrı,
  • idrarın renginde ya da kokusunda olağandışı değişiklik.

  Bu belirtiler daha ciddi bir sağlık sorunundan da kaynaklanabileceği için doktorunuza görünmek önemlidir.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Prostatın neden büyümeyi sürdürdüğü kesin bilinmiyor. Bazı araştırmacılar yaşlanmaya bağlı hormon değişikliklerinin rol oynayabileceğini düşünmektedir.

  BPH gelişme olasılığını artıran durumlar:

  • 40 yaş ve üzerinde olmak (olasılık yaşla artar),
  • ailede BPH öyküsü,
  • obezite,
  • kalp hastalığı ve kan dolaşımı sorunları,
  • tip 2 diyabet,
  • erektil disfonksiyon,
  • yeterli fiziksel etkinlik yapmamak.
• Tanı süreci nasıl işler?

  Doktorunuz önce tıbbi öyküyü ve aile öyküsünü sorar. Kullanılan tüm ilaçların söylenmesi önemlidir; bazı ilaçlar BPH belirtilerini kötüleştirebilir.

  Muayenede parmakla rektal muayene (DRE) yapılabilir: eldivenli bir parmakla prostatın büyük, hassas ya da başka biçimde düzensiz olup olmadığına bakılır. Gerekirse ek tetkikler istenir.

• Kullanılan tetkikler

  Gerektiğinde istenebilecek tetkikler:

  • idrar testleri,
  • PSA (prostata özgü antijen) kan testi,
  • idrarı tutma ve boşaltma işlevini ölçen ürodinamik testler,
  • üretra ve mesanenin içine bakılan sistoskopi,
  • prostat ve idrar yollarının ultrason görüntülemesi,
  • prostat kanserini tanımak ya da dışlamak için prostat biyopsisi.
• Tedavi ve yönetim

  Her BPH tedavi gerektirmez. Seçim; belirtilerin kişiyi ne kadar rahatsız ettiğine, genel sağlığa, yaşa ve prostatın boyutuna göre yapılır.

  Yaşam tarzı değişiklikleri hafif belirtileri azaltabilir: yatmadan ya da dışarı çıkmadan önce daha az sıvı içmek, kafeinli ve alkollü içecekleri azaltmak, mesane eğitimi ve idrar akışını denetleyen kasların egzersizi, kabızlığı önlemek ya da tedavi etmek.

  İlaçlar hafif ve orta düzey belirtilerde prostatın büyümesini durdurarak, prostatı küçülterek ya da idrar akışını kolaylaştırmak için kasları gevşeterek yardımcı olabilir. Bazen iki farklı ilaç türünün birlikte kullanılması tek türden daha yararlı olabilir. İlaç seçimi ve kullanımı doktorunuza aittir.

• İşlemler

  İlaçlar yeterli olmadığında orta ve ağır belirtilerde tıbbi işlemler düşünülebilir. Bunların hepsinde idrar kanalından bir alet ilerletilir; amaç kanalı genişletmek ya da prostatın bir bölümünü ısıyla yok etmektir.

  Ameliyat; belirtiler ağırsa, diğer tedaviler yardımcı olmadıysa ya da mesane hasarı gibi ek bir sorun varsa seçenek olabilir. Ameliyatla prostatın bir kısmı ya da tamamı çıkarılabilir veya idrar kanalı üzerindeki baskıyı azaltmak için prostatta kesiler yapılabilir. BPH ameliyatlarının çoğu idrar kanalından girilen aletlerle yapılır. Olası yararlar ve yan etkiler doktorunuzla konuşularak karar verilir.

• Olası komplikasyonlar

  Çoğu kişide BPH başka bir soruna neden olmaz. Ancak bazı ciddi durumların olasılığını artırır:

  • Akut idrar retansiyonu: kişinin birdenbire hiç idrar yapamamasıdır. Yaşlı erkeklerde sıktır ve olasılığı yaşla artar. Bazı serbest satılan soğuk algınlığı ya da alerji ilaçları, alkol, soğuk hava ve uzun süre hareketsiz kalmak tetikleyebilir.
  • idrar yolu enfeksiyonları,
  • mesane hasarı ve mesane taşları,
  • böbrek hasarı.
• Korunma

  Araştırmacılar BPH'yi önlemenin bir yolunu bulamamıştır. Prostat sağlığını gözetmek için kaynak şunları sayar: risk konusunda doktorunuzla konuşmak, düzenli kontrollere gitmek ve belirtileri izleyerek gerekirse erken tedavi almak.