Koroner Arter Hastalığı ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar

Koroner Arter Hastalığı hakkında

• Nedir?

  Koroner arterler kalp kasına kan ve oksijen taşıyan damarlardır. Bu damarlar hasar gördüğünde ya da hastalandığında kalp ihtiyaç duyduğu kanı alamaz.

  Hastalığın temelinde plak birikimi vardır. Plak; yağ, kolesterol, kalsiyum ve kandaki başka maddelerden oluşan mumsu, yapışkan bir maddedir. Bu birikime ateroskleroz denir. Plak büyüdükçe damar daralır, kalbe giden kan akışı azalır ve zamanla akış kısmen ya da tamamen engellenebilir.

  Koroner arter hastalığının türleri

  • Tıkayıcı (obstrüktif) tip: büyük bir koroner damarın %50 ya da daha fazla daralması; kan akışı belirgin biçimde azalır.
  • Tıkayıcı olmayan (nonobstrüktif) tip: büyük bir koroner damarın %50'den az daralması.
  • Koroner mikrovasküler hastalık: kalbin çok küçük damarlarının duvarlarındaki hasar kan akışını azaltır; bu tür kadınlarda daha sık görülür.
• Belirtiler ve bulgular

  Belirtiler kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde hiç belirti olmaz; bazıları hastalığını ancak kalp krizi ya da kalbin aniden durması (kardiyak arrest) sırasında öğrenir.

  Belirti olduğunda şunlar görülebilir:

  • Boyuna, çeneye, omuza ya da kola yayılabilen göğüs ağrısı, baskı, sıkışma ya da rahatsızlık hissi
  • Nefes darlığı
  • Olağandışı yorgunluk

  Bu yakınmalar efor ya da stres sırasında başlayıp artabilir ve dinlenince geçebilir. Plak birikmeye devam ettikçe zamanla kötüleşebilirler.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Aşağıdaki durumlar koroner arter hastalığı olasılığını artırabilir:

  • Doymuş yağdan zengin beslenme
  • Sigara ya da başka tütün ürünleri kullanmak
  • Fiziksel olarak hareketsiz olmak
  • Fazla kilo ya da obezite
  • Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ya da yüksek kan şekeri (diyabet)
  • Ailede kalp hastalığı öyküsü; özellikle anne, baba ya da kardeşte 50 yaşından önce görülmüşse
  • İlerleyen yaş; erkeklerde hastalık kadınlara göre daha erken yaşta gelişme eğilimindedir

  Doktorunuz, önümüzdeki 10 yıl içinde kalp krizi ya da inme geçirme olasılığını tahmin etmek için bir risk hesaplayıcısı kullanabilir; kişisel risk doktorunuzla konuşulur.

• Tanı süreci nasıl işler?

  Tanı sürecinde doktorunuz yakınmaları, kişisel ve ailesel sağlık öyküsünü, risk etkenlerini ve yaşam alışkanlıklarını sorar. Tansiyon ölçümünü de içeren fizik muayene yapar; kolesterol ve kan şekerini gösteren kan testleri ile kalp sağlığını değerlendiren testler isteyebilir.

• Tedavi ve yönetim

  Tedavi planı; hangi damarların etkilendiğine, kan akışının ne kadar engellendiğine ve kişinin başka sağlık sorunlarına göre doktorunuzla birlikte hazırlanır. Seçenekler şunları kapsayabilir:

  • Kalp sağlığını destekleyen beslenme, daha fazla hareket ve sigarayı bırakma gibi yaşam tarzı değişiklikleri
  • Tansiyonu düşürmeye, kolesterolü azaltmaya, kan şekerini denetlemeye ya da pıhtı oluşumunu önlemeye yönelik ilaç grupları
  • Tıkalı damarları açmak ya da kanı tıkanıklığın ötesine yönlendirmek için anjiyoplasti, koroner arter baypas ameliyatı gibi girişimler
  • Yaşam kalitesini artırmaya ve yeni kalp sorunlarını önlemeye yardımcı kalp rehabilitasyonu
• Olası komplikasyonlar

  Uzun süre azalmış kan akışı ciddi kalp sorunlarına neden olabilir:

  • Anjina: kalbe giden kanın azalmasına bağlı göğüs ağrısı ya da rahatsızlığı
  • Kalp krizi: bir pıhtının kalbin bir bölümüne giden kanı aniden kesmesi ve kalp kasında kalıcı hasar
  • Kalp yetmezliği: kalbin vücudun ihtiyacı kadar kan pompalayamaması
  • Aritmi: kalp atım hızı ya da ritmiyle ilgili sorun
• Korunma

  Risk etkenlerini yönetmek ve sağlıklı yaşam seçimleri, hastalığın ortaya çıkma olasılığını düşürebilir ya da ilerlemesini yavaşlatabilir. Yardımcı olabilecek adımlar: kalp dostu besinler seçmek, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kiloya ulaşmak ya da korumak, sigara içmemek ve sigara dumanından uzak durmak, alkolü sınırlamak, stresi yönetmek ve yeterli, kaliteli uyku.