Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112'yi arayın. Bu içerik acil tıbbi yardımın yerine geçmez.
İlgi alanı
Menenjit ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar
İlgi alanı bilgisi sağlık profesyonellerinin kendi beyanıdır; bu sayfa tıbbi bir açıklama, tanı ya da tedavi önerisi değildir.
Türkiye genelinde 1.369 doktor menenjit ile ilgilendiğini belirtiyor; çalışma yerleri 66 ilde.
Bu bilgi tanı ya da tedavi yerine geçmez; doktorunuza danışın.
İllere Göre Dağılım
- İstanbul 408
- Ankara 173
- İzmir 106
- Bursa 62
- Antalya 48
- Adana 38
- Gaziantep 33
- Kocaeli 33
- Konya 31
- Eskişehir 30
- Samsun 28
- Kayseri 25
Tümünü göster (+54)Daha az göster
- Aydın 24
- Balıkesir 24
- Diyarbakır 24
- Muğla 17
- Şanlıurfa 16
- Kahramanmaraş 15
- Tekirdağ 15
- Denizli 13
- Trabzon 12
- Mersin 11
- Düzce 10
- Amasya 9
- Batman 8
- Bolu 7
- Edirne 7
- Elazığ 7
- Erzurum 7
- Isparta 7
- Karabük 7
- Manisa 6
- Çanakkale 6
- Adıyaman 5
- Afyonkarahisar 5
- Bartın 5
- Ordu 5
- Sakarya 5
- Aksaray 4
- Giresun 4
- Hatay 4
- Karaman 4
- Mardin 4
- Zonguldak 4
- Malatya 3
- Ağrı 2
- Bitlis 2
- Burdur 2
- Iğdır 2
- Siirt 2
- Van 2
- Çorum 2
- Erzincan 1
- Gümüşhane 1
- Hakkari 1
- Kars 1
- Kırklareli 1
- Kırşehir 1
- Muş 1
- Niğde 1
- Rize 1
- Sivas 1
- Uşak 1
- Yalova 1
- Yozgat 1
- Çankırı 1
Sayılar bu rehberde listelenen kayıtlardır (çalışma yerinin ili); bir sıralama değildir.
Bu Konunun Sık Geçtiği Branşlar
- Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 849
- Nöroloji 320
- Enfeksiyon Hastalıkları 142
- Çocuk Nörolojisi 40
- Ozon Terapi 39
- Mezoterapi 30
- Akupunktur 13
- Neonatoloji 13
- Çocuk Alerjisi 13
- Çocuk Kardiyolojisi 12
- Çocuk İmmünolojisi 10
- Kupa Terapi (Hacamat) 9
Bu konuyla ilgilendiğini belirten doktorlar arasında en sık görülen branşlar ve kişi sayıları.
Doktorlar (Ada Göre)
Toplam 1.369 kayıt, ada göre sıralı; 841–864 arası gösteriliyor.
Liste alfabetiktir ve bir sıralama değildir.
Kısa yanıt
Menenjit, beyin ve omuriliği (spinal kord) çevreleyen zarların iltihabıdır ve hemen her yaşta görülebilen ciddi bir enfeksiyondur. Kaynağa göre meningokok menenjiti acil bir hastalıktır ve menenjit düşünülen kişide tedavi hemen başlanmalıdır. Hastayla yakın teması olanlarda koruyucu ilaç tedavisi (kemoprofilaksi) ve aşıyla korunma sağlanabilir.
Nedir?
Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen zarların (pia ve araknoid) enfeksiyon ya da başka nedenlerle gelişen akut ya da kronik iltihabıdır. Bakteriler, virüsler, mantarlar ve başka mikroorganizmalar menenjite yol açabilir. Akut bakteriyel menenjit yüksek ölüm oranına neden olabilen ciddi bir enfeksiyondur. Neisseria meningitidis (meningokok) bakterisi çeşitli hastalık tablolarına yol açar; bunların en sık ve en tehlikelileri meningokoksemi (kanda yayılım) ve menenjittir.
Belirtiler ve bulgular
Meningokok menenjitini diğer bakteriyel menenjitlerden ayıran tek bir bulgu yoktur. Tipik başvuru belirtileri ani başlayan ateş, bulantı, kusma, baş ağrısı, bilinç değişiklikleri ve kas ağrısıdır; ense sertliği ve huzursuzluk da görülebilir. Deride purpura ve peteşi tarzı döküntüler tanıya yardımcıdır.
Büyük çocuklarda: Ateş, baş ağrısı, ışığa hassasiyet, bulantı, kusma, zihin karışıklığı, uyuşukluk ve bilinç değişiklikleri.
Süt çocukluğu döneminde: Ateş ya da vücut ısısında düşme, uyuşukluk, solunum sıkıntısı, sarılık, beslenme güçlüğü, fışkırır tarzda kusma, ishal, havale, huzursuzluk ve/veya bıngıldakta kabarıklık.
Nedenler ve risk faktörleri
Meningokok enfeksiyonlarında tek kaynak insandır. Bakteri, enfekte kişinin burun ya da boğazından doğrudan temasla ya da damlacık yoluyla bulaşır. Meningokok menenjiti kalıtsal değildir.
Bakteri insanların bir bölümünün boğazında belirti vermeden taşınır. Küçük çocuklar, öğrenciler ve askerler gibi kalabalık ortamlarda yaşayanlar, hacılar gibi hem kalabalıkta bulunan hem riskli bölgelere seyahat edenler, kompleman eksikliği olanlar, dalağı olmayanlar ve bağışıklık yetmezliği olanlar bakteriyi alarak ağır hastalık geçirebilir.
Uyarı: Ne zaman acil yardım alınmalı?
Kaynak, meningokok menenjitini acil bir hastalık olarak tanımlar: menenjit düşünülen kişide tedavi hemen başlanmalı, antibiyotik tedavisi için test sonuçları beklenmemelidir. Kaynağa göre bu hastalar evde ya da poliklinikte tedavi edilmemelidir. Ateşle birlikte peteşi tarzı döküntü olan her hastada öncelikle meningokok enfeksiyonu düşünülmelidir. Ani başlayan ateş, kusma, baş ağrısı ve bilinç değişikliği tipik başvuru belirtileridir; bu belirtiler ya da ateşle birlikte döküntü görülürse vakit kaybetmeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112'yi arayın.
Tanı süreci nasıl işler?
Meningokok enfeksiyonlarının tanısında klinik tablo çok önemlidir. Kesin tanı için etkenin laboratuvarda gösterilmesi gerekir: kan kültürü ve beyin-omurilik sıvısı (BOS) kültürü yapılır. Deri lezyonlarından alınan biyopsilerde de etken gösterilebilir. Son yıllarda PCR ile bakteri DNA'sının saptanması önemli bir tanı yöntemi olmuştur.
Tedavi ve yönetim
Tedavi hastanede yapılır ve hemen başlanır. Kaynağa göre antibiyotikler damar yoluyla verilir; uygun incelemelerin yapılamadığı bir sağlık kurumunda ilk tedaviden sonra hasta bu incelemelerin yapılabileceği bir hastaneye sevk edilir. Tedavinin en önemli aşamalarından biri destek tedavisidir: hastalar yoğun bakımda izlenir; şok, pıhtılaşma bozukluğu ve beyin ödemi gibi komplikasyonlar zamanında saptanıp tedavi edilir. Çocuklarda da aynı tedavi ilkeleri geçerlidir.
Olası komplikasyonlar
Meningokok enfeksiyonu geçirenlerin çoğunda hastalık belirtisiz seyreder; bazen ise kan zehirlenmesi (sepsis) ve menenjit gibi ağır hastalıklara yol açabilir. Kaynağa göre etkili antibiyotik tedavisine rağmen hastaların %10-14'ü kaybedilir, %20-40'ında kalıcı sinir sistemi hasarı gelişir. Olası kalıcı etkiler arasında epilepsi, zekâ geriliği, öğrenme güçlüğü, beyin apsesi, işitme kaybı, körlük ve felç sayılır.
Korunma
Meningokok menenjitine karşı koruyucu ilaç tedavisi (kemoprofilaksi) ve aşıyla korunma sağlanabilir. Hastayla yakın teması olanlara koruyucu ilaç verilmesi yeni vakaların önlenmesi için çok önemlidir. Yakın temaslı; hastanın ev halkı, okul ya da yuva arkadaşları ve ağız salgılarıyla doğrudan temas edenlerdir (örneğin öpüşme). Hastane personeli, ağızdan ağza solunum yapanlar ya da hastanın salgılarına maruz kalanlar dışında özel risk altında değildir. Kemoprofilaksi mümkün olan en kısa sürede, ideal olarak ilk 24 saat içinde başlatılmalıdır.
Kaynağa göre sağlıklı çocuklara (9 ay-10 yaş) rutin meningokok aşısı önerilmez; aşı, artmış riski olanlara, salgın durumunda ve hastalığın çok yaygın olduğu bölgelere seyahat edenlere önerilir.
Özel durumlar (gebelik, çocuk, yaşlı)
Gebelik: Kaynağa göre gebelik hastalığın seyrini etkilemez; ancak dalağı olmayan ya da kompleman eksikliği olan gebelerde ve hastalığın salgın yaptığı bölgelere seyahat eden gebelerde hastalık ağır seyredebilir. Salgınlarda gebelere aşı önerilir.
Emzirme: Hastalık solunum yolu ve yakın temasla bulaştığı için annenin maske takması önerilir. Hastalanan emziren annelerde acil olarak antibiyotik tedavisi başlanır ve emzirmenin kesilmesi önerilir.
Çocuklar: Meningokok hastalığı en sık koruyucu antikorların henüz oluşmadığı 3 ay-1 yaş arası bebeklerde görülür; ikinci artış 15-17 yaş arası ergenlerdedir.
Sık sorulan sorular
Menenjit kalıtsal mı?
Kaynağa göre meningokok menenjiti kalıtsal bir hastalık değildir.
Menenjitli biriyle temas eden herkes ilaç almalı mı?
Kaynağa göre koruyucu ilaç, ev halkı, okul-yuva arkadaşları ve ağız salgısıyla doğrudan temas edenler gibi yakın temaslılara verilir; hastane personeli özel risk altında değildir.
Kaynak ve lisans
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Bu içerik kaynak sayfadan uyarlanmıştır: Kaynak sayfa.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için doktorunuza veya eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.