Nazofarenks (Geniz) Kanseri ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar

Nazofarenks (Geniz) Kanseri hakkında

• Nedir?

  Nazofarinks kanseri, burnun arka kısmını ağzın arka kısmına bağlayan boğaz bölümünü etkiler. Gırtlak (larinks) kanseri ve yemek borusu (özofagus) kanseri gibi boğazı etkileyen diğer kanser türleriyle karıştırılmamalıdır.

• Belirtiler ve bulgular

  Nazofarinks kanserli birçok kişide kanser ileri bir evreye ulaşana kadar hiçbir belirti olmaz. Belirtiler şunları içerebilir:

  • boyunda 3 hafta sonra geçmeyen bir şişlik,
  • işitme kaybı (genellikle yalnız bir kulakta),
  • kulak çınlaması (dışarıdan değil vücudun içinden gelen sesler duyma),
  • burun tıkanıklığı (genellikle yalnız bir tarafta),
  • burun kanaması,
  • baş ağrısı,
  • çift görme,
  • yüzün alt kısmında uyuşukluk,
  • yutma sorunları,
  • ses kısıklığı,
  • istem dışı kilo kaybı.
• Nedenler ve risk faktörleri

  Nazofarinks kanserinin kesin nedeni bilinmemektedir; ancak bazı etkenler riski artırabilir:

  • tuzlanarak kürlenmiş et ve balık açısından çok zengin beslenme,
  • glandüler ateşe (enfeksiyöz mononükleoz) yol açan yaygın bir virüs olan Epstein-Barr virüsü (EBV) ile karşılaşmış olmak,
  • sert ağaç tozu ya da formaldehit adlı kimyasalla düzenli temas gerektiren bir işte çalışmak,
  • anne ya da baba gibi birinci derece bir akrabada bu hastalığın görülmüş olması.

  İnsan papilloma virüsünün (HPV) de nazofarinks kanseri için bir risk etkeni olduğu düşünülmektedir.

  Nazofarinks kanseri erkeklerde kadınlara göre yaklaşık 3 kat daha sık görülür; tanı konduğunda ortalama yaş yaklaşık 50'dir.

• Tanı süreci nasıl işler?

  Bu belirtilerden biri varsa, özellikle 3 hafta sonra düzelmediyse bir doktora başvurun. Belirtilerin nazofarinks kanserinden kaynaklanması çok düşük bir olasılıktır; ancak kontrol ettirmek en iyisidir.

  Doktor genellikle belirtilerinizi sorar ve bazı muayeneler yapar; bu, boğazınızın küçük bir ayna ve ışıkla incelenmesini içerebilir. Ek tetkik gerektiğini düşünürse sizi bir baş ve boyun kanseri uzmanına (onkolog) yönlendirir.

  Tetkikler tamamlandığında doktorlarınız nazofarinks kanseriniz olup olmadığını kesinleştirebilir. Ayrıca kansere evre verebilirler; evre, kanserin ne kadar büyük olduğunu ve ne kadar yayıldığını tanımlar.

• Kullanılan tetkikler

  Hastanede nazofarinks kanserini araştırmak ve başka hastalıkları dışlamak için çeşitli tetkikler yapılabilir:

  • nazendoskopi: ince, esnek bir kamera (endoskop) burundan sokulup boğaza doğru ilerletilerek anormallik aranır; genellikle uyanık olursunuz, ancak burun ve boğazı uyuşturmak için lokal anestezi kullanılabilir,
  • görüntüleme: tümörleri aramak ve kanserin yayılıp yayılmadığını görmek için MR, BT ya da PET-BT çekilebilir,
  • panendoskopi: birbirine bağlı küçük, sert kameralarla burun ve boğazın genel anestezi altında (uyurken) daha ayrıntılı incelenmesi,
  • biyopsi: panendoskopi sırasında laboratuvarda incelenmek üzere küçük bir doku örneği alınması.
• Tedavi ve yönetim

  Nazofarinks kanseri tanısı alırsanız birlikte çalışan farklı uzmanlardan oluşan çok disiplinli bir ekip size bakım verir. Ekip, sizin durumunuzda en iyi tedavi seçeneğinin ne olduğunu sizinle konuşur.

  Başlıca iki tedavi şunlardır:

  • radyoterapi: kanser hücrelerini öldürmek için ışın (radyasyon) kullanılır,
  • kemoterapi: kanser hücrelerini öldürmek için ilaç kullanılır.

  Radyoterapi ve kemoterapi çoğu zaman birlikte kullanılır. Etkilenen bölgeye cerrahların ulaşması zor olduğu için ameliyat genellikle kullanılmaz.

  Sigara içiyorsanız bırakmanız önemlidir; sigara kanserin geri gelme riskini artırır ve tedavinin yan etkilerini çoğaltabilir.

  Kemoterapi, daha ileri evredeki nazofarinks kanserlerinde radyoterapiden önce ya da radyoterapiyle birlikte kullanılabilir. Genellikle damar yoluyla (serum şeklinde) verilir ve tedavi sırasında genellikle hastanede gece kalmanız gerekmez. Kemoterapi bulantı, ishal, ağız yaraları ve yorgunluk gibi önemli yan etkilere yol açabilir. Bu yan etkiler genellikle geçicidir; ancak kısırlık gibi daha uzun süreli sorun riski de vardır. Tedavinin olası yan etkileriyle ilgili endişelerinizi tedaviye başlamadan önce bakım ekibinizle konuşun.

• İşlemler

  Radyoterapi, nazofarinks kanserinde en sık kullanılan tedavidir. Çok erken evredeki kanserlerde tek başına, daha ileri kanserlerde kemoterapiyle birlikte kullanılabilir.

  Çoğu zaman dıştan radyoterapi uygulanır: bir cihaz, yüksek enerjili ışın demetlerini tedavi edilecek bölgeye odaklar. Nazofarinks kanserinde yoğunluk ayarlı radyasyon tedavisi (IMRT) adı verilen gelişmiş bir dıştan radyoterapi türü kullanılır. Bu yöntemde farklı güçlerdeki ışın demetleri tümöre birkaç farklı açıdan yöneltilir; böylece tümöre verilen ışın en üst düzeye çıkarılırken çevredeki sağlıklı dokuya etkisi en aza indirilir. Stereotaktik radyoterapi de dıştan uygulanan bir yöntemdir ve kanserin geri geldiği belirli bir bölgeyi hedeflemek için kullanılabilir.

  Dıştan radyoterapi genellikle pazartesiden cumaya her gün kısa seanslar hâlinde, hafta sonları ara verilerek, 7 haftaya kadar sürebilir. Seanslar arasında hastanede gece kalmanız gerekmez.

  Nazofarinks kanseri ilk tedaviden sonra geri gelmişse bazen iç radyoterapi gerekebilir. Bu yöntemde radyoaktif bir kaynak kanserli bölgenin içine ya da yakınına yerleştirilir ve birkaç dakikadan birkaç güne kadar yerinde bırakılır. Tedavinin türüne göre kısa bir süre hastanede kalmanız gerekebilir.

  Radyoterapinin kendisi ağrısızdır; ancak şu gibi önemli yan etkileri olabilir:

  • tedavi bölgesinde deride kızarıklık ve hassasiyet,
  • bulantı,
  • tat alma duyusunda değişiklik,
  • ağız kuruluğu,
  • saç dökülmesi.

  Bu yan etkiler genellikle geçicidir, ancak bazıları kalıcı olabilir. Bu sorunlar sizde varsa bakım ekibinize söyleyin; çoğu zaman yardımcı olabilecek tedaviler vardır.

• Takip

  Tedaviniz bittikten sonra iyileşmenizi izlemek ve kanserin geri geldiğine dair belirti olup olmadığını kontrol etmek için düzenli kontrollere ve taramalara gitmeniz gerekir. Bu kontroller başlangıçta birkaç haftada ya da birkaç ayda bir yapılır, zamanla seyrekleşir.

  Nazofarinks kanserinin seyri yaşınıza, genel sağlığınıza ve tanı konduğunda hastalığın ne kadar ilerlemiş olduğuna bağlıdır. Radyoterapi çok erken evredeki nazofarinks kanserini çoğu zaman iyileştirebilir. Ancak her zaman belirgin belirtiye yol açmadığı için hastalık bazen daha ileri bir evrede fark edilir.

  Daha ileri evredeki kanserler kemoterapi ve radyoterapinin birlikte kullanılmasıyla tedavi edilir; kanser baş ve boyun bölgesinin dışına yayılmamışsa çoğu zaman iyileştirilebilir.