İlgi alanı
Obsesif Kompulsif Bozukluk ile İlgilendiğini Belirten Doktor ve Uzmanlar
İlgi alanı bilgisi sağlık profesyonellerinin kendi beyanıdır; bu sayfa tıbbi bir açıklama, tanı ya da tedavi önerisi değildir.
Türkiye genelinde 8.963 doktor ve uzman obsesif kompulsif bozukluk ile ilgilendiğini belirtiyor; çalışma yerleri 75 ilde.
Bu bilgi tanı ya da tedavi yerine geçmez; doktorunuza danışın.
İllere Göre Dağılım
- İstanbul 3.008
- Ankara 838
- İzmir 697
- Bursa 361
- Antalya 348
- Kocaeli 247
- Adana 198
- Samsun 157
- Kayseri 156
- Konya 148
- Mersin 140
- Gaziantep 135
Tümünü göster (+63)Daha az göster
- Eskişehir 116
- Aydın 115
- Muğla 111
- Sakarya 109
- Denizli 102
- Tekirdağ 83
- Manisa 75
- Balıkesir 74
- Trabzon 69
- Diyarbakır 58
- Çanakkale 57
- Hatay 51
- Ordu 49
- Malatya 36
- Isparta 35
- Van 35
- Kahramanmaraş 33
- Uşak 31
- Düzce 25
- Zonguldak 23
- Çorum 23
- Afyonkarahisar 21
- Kırklareli 20
- Şanlıurfa 20
- Giresun 16
- Osmaniye 16
- Sivas 16
- Tokat 16
- Yalova 16
- Bolu 14
- Edirne 14
- Kütahya 14
- Aksaray 13
- Elazığ 13
- Mardin 13
- Nevşehir 13
- Niğde 13
- Karabük 12
- Adıyaman 10
- Batman 10
- Amasya 9
- Erzurum 9
- Rize 9
- Karaman 8
- Kars 6
- Kastamonu 6
- Bartın 5
- Bitlis 5
- Burdur 4
- Kırıkkale 4
- Sinop 4
- Ağrı 3
- Bilecik 3
- Erzincan 3
- Gümüşhane 3
- Kırşehir 3
- Yozgat 3
- Iğdır 2
- Kilis 2
- Siirt 2
- Çankırı 2
- Ardahan 1
- Artvin 1
Sayılar bu rehberde listelenen kayıtlardır (çalışma yerinin ili); bir sıralama değildir.
Bu Konunun Sık Geçtiği Branşlar
- Psikoloji 6.927
- Psikiyatri 846
- Aile Danışmanlığı 795
- Psikolojik Danışma ve Rehberlik 750
- Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi 340
- Nöroloji 201
- Pedagoji 70
- Çocuk Gelişimi 52
- Diyetisyen 10
- Pratisyen 7
- Odyoloji (Dil, Konuşma ve Ses Bozuklukları) 5
- Akupunktur 4
Bu konuyla ilgilendiğini belirten doktor ve uzmanlar arasında en sık görülen branşlar ve kişi sayıları.
Doktor ve Uzmanlar (Ada Göre)
Toplam 8.963 kayıt, ada göre sıralı; 121–144 arası gösteriliyor.
Liste alfabetiktir ve bir sıralama değildir.
Kendinize veya başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın. Ruh sağlığınızla ilgili destek için bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kısa yanıt
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB); obsesyon denen tekrarlayan, rahatsız edici ve istemsiz düşünce, görüntü ve dürtüler ile kompulsiyon denen, bu huzursuzluğu gidermek için tekrar tekrar yapılan davranış ve zihinsel eylemlerden oluşan bir ruhsal hastalıktır. Belirtiler genelde kendi kendine geçmez; kaynağa göre en etkili yöntem ilaç tedavisi ile psikoterapinin birlikte yürütülmesidir.
Nedir?
Kaynaktaki örnek: Kapı kolu gibi şeylere dokunarak kirleneceğinden ya da hastalık kapacağından endişe eden (obsesyon) bir kişi, her dokunuştan sonra elini belirli sayıda ya da belirli bir süre yıkamadan temizlendiğini düşünmeyebilir (kompulsiyon).
Herkes bazen bazı şeyleri yeniden düşünür ya da kontrol eder; tekrarlanan her düşünce obsesyon, her alışkanlık kompulsiyon değildir. Temiz ve düzenli olmak tek başına hastalık sayılmaz. OKB'li kişiler ise çoğunlukla aşırı olduklarını bilseler bile bu düşünce ve davranışları kontrol edemez, bunlara çok zaman harcar ve günlük yaşamda önemli sorunlar yaşar.
Ne kadar yaygın? Araştırmalarda OKB'nin her 100 kişiden 2–3'ünde görüldüğü saptanmıştır. Genellikle ergenlik ve erken erişkinlik döneminde, 20'li yaşlarda başlar.
Belirtiler ve bulgular
Obsesyon ve kompulsiyonlar toplumdan topluma, kültürden kültüre değişebilir. En sık görülen tip temizlik / bulaş tipidir.
Temizlik / bulaş: mikrop, hastalık kapma ya da kirlenme düşüncesi; buna karşı el yıkama, duş ya da banyo, elbise değiştirme ve yıkama, yüzey ve nesneleri temizleme. Kişi ne kadar temizlerse temizlesin yeterince temiz hissetmeyebilir; aile bireylerinin de bu kurallara uymasını isteyebilir.
Diğer sık obsesyonlar:
- Bir şeyi unutma ya da hata yapma düşüncesi
- Kaybetme ya da yanlış yere koyma düşüncesi
- Davranışları üzerindeki kontrolü kaybetme düşüncesi
- Başkalarına ya da kendine karşı saldırgan düşünceler
- Cinsellik ya da din ile ilgili istenmeyen, yasak ya da tabu düşünceler
- Her şeyin simetrik ya da mükemmel düzende olmasını istemek
Sık kompulsiyonlar:
- Eşyaları belirli bir şekilde sıralamak ya da düzenlemek
- Kapının kilitli, fırının kapalı olup olmadığını ya da okunan / yazılanı tekrar tekrar kontrol etmek
- Bir kelimeyi ya da davranışı belli sayıda söylemek / yapmak
- Dua etmek ya da belli cümleleri tekrarlamak
- Yerdeki kareleri, araba plakalarını ya da belli kelimeleri saymak
Nedenler ve risk faktörleri
OKB'nin nasıl ortaya çıktığı tam olarak aydınlatılamamıştır. Araştırmalara göre biyolojik (serotonin sistemi bozukluğu), psikolojik, genetik ve çevresel etkenler rol oynar.
- Birinci derece akrabalarda hastalığın bulunması riski artırır.
- Gelip geçici düşüncelere ve bunların getirdiği suçluluk, utanç gibi duygulara hassasiyet, bu düşünceleri tehdit haline getirebilir; düşüncelerle mücadele etmek akla gelme sıklığını artırabilir.
- Düzenli, titiz, mükemmeliyetçi mizaç özellikleri olan kişilerde OKB gelişme olasılığı daha yüksek olabilir.
Uyarı: Ne zaman acil yardım alınmalı?
Kaynağa göre şu durumlarda en kısa sürede bir uzmana başvurup yardım alınmalıdır:
- Obsesyon ve kompulsiyonlar günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa
- Bu düşünce ve davranışlarla günlük uğraş birkaç saatten fazla sürüyorsa
- Huzursuzluk ve kaygı gün içinde sürekli ve dayanılmaz hale gelmişse
- Kendinizi depresif hissediyorsanız ya da kendinize zarar verme düşünceniz varsa
Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112'yi arayın.
Tanı süreci nasıl işler?
Kişinin kendi düşünce ve davranışlarının bir ruhsal hastalığın belirtisi olup olmadığına karar vermesi çoğu zaman güçtür.
- Aile hekimi: değerlendirir, tedaviyi planlar ya da gerekirse yönlendirir.
- Sağlıklı Hayat Merkezleri: psikolog desteği, kendi kendine yardım ve problem çözme programları
- Psikiyatri uzmanı: MHRS üzerinden randevu alınabilir.
Tedavi ve yönetim
Uygun tedavi gören kişilerde genellikle belirtilerde iyileşme, yaşam kalitesinde ve işlevsellikte artış görülür. Kronikleşme olasılığının yüksek olması tedaviyi önemli kılar.
- Psikoterapi: Bilimsel olarak en etkin kullanılan yöntem bilişsel davranışçı terapidir (BDT). BDT, hatalı algılama ve yorumlama biçimlerini fark etmeye, olumsuz düşünceleri sorgulamaya ve hastalığı sürdüren davranış kalıplarını değiştirmeye yardımcı olur.
- İlaç ve psikoterapi birlikte: Kaynağa göre en etkili yöntemdir.
Kendi kendine yardım: Tedavinin yanında yeterli ve kaliteli uyku, sağlıklı beslenme, egzersiz ve başkalarıyla zaman geçirmek; dikkati dışarıya yönlendirmek, meditasyon ve yoga stres ve kaygıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.
İlaç grupları
Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) OKB için birinci sıra tedavi seçeneğidir. Tedavinin ilk günlerinde hafif bulantı, baş ağrısı, uyku bozukluğu, mide huzursuzluğu gibi geçici yan etkiler ve cinsel yan etkiler görülebilir. Kaynağa göre bu ilaçlar bağımlılık yapmaz. İlacın ne kadar etkili olacağı ve ne kadar süre kullanılacağı kişiye göre değişir.
Sık sorulan sorular
OKB hastası olduğumu düşünüyorum, ne yapmalıyım?
Önce aile hekiminizle konuşabilir, Sağlıklı Hayat Merkezlerinden psikolog desteği alabilir ya da MHRS üzerinden psikiyatri uzmanından randevu alabilirsiniz.
Belirtilerimin OKB olup olmadığını nasıl anlarım?
Tekrarlanan her düşünce ya da alışkanlık OKB değildir. OKB'de kişi bunların aşırı olduğunu bilse bile kontrol edemez, çok zaman harcar ve günlük yaşamda önemli sorunlar yaşar. Karar vermek güç olabileceği için bir uzmana başvurmak gerekir.
Kaynak ve lisans
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Bu içerik kaynak sayfadan uyarlanmıştır: Kaynak sayfa.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için doktorunuza veya eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.