Otoimmün Hastalıklar ile İlgilendiğini Belirten Doktor ve Uzmanlar

Otoimmün Hastalıklar hakkında

• Nedir?

  Bağışıklık sisteminiz sizi hastalıklara ve enfeksiyonlara karşı korur. Vücuda giren virüs ve bakteri gibi mikropları sizin bir parçanız olmadıklarını anlayarak yok eder.

  Otoimmün hastalıkta bu ayrım bozulur. Bağışıklık sistemi, organlarınızdaki ve dokularınızdaki sağlıklı hücrelere yanlışlıkla saldırır.

  80'den fazla otoimmün hastalık türü bilinir ve vücudun hemen her bölümünü etkileyebilirler. Birkaç örnek:

  • Alopesi areata (saçkıran): deriyi etkiler ve saç dökülmesine yol açar.
  • Otoimmün hepatit: karaciğeri etkiler.
  • Tip 1 diyabet: bağışıklık sistemi pankreasa saldırır.
  • Romatoid artrit: eklemler, akciğerler ve gözler dahil vücudun birçok bölümü etkilenebilir.
• Belirtiler ve bulgular

  Belirtiler, hastalığın vücudun hangi bölümünü etkilediğine göre değişir. Pek çok otoimmün hastalıkta iltihaplanmanın (inflamasyon) tipik işaretleri görülür:

  • kızarıklık
  • şişlik
  • sıcaklık
  • ağrı

  Ancak başka hastalıklar da aynı belirtilere yol açabilir.

  Belirtiler gelip gidebilir. Alevlenme döneminde bir süre ağırlaşabilir. Ardından remisyon denen, belirtilerin hafiflediği ya da bir süre tamamen kaybolduğu bir dönem gelebilir.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Otoimmün hastalıkların neden ortaya çıktığı kesin olarak bilinmiyor.

  Bu hastalıklar ailelerde daha sık görülme eğilimindedir. Yani bazı genler, kişiyi bu hastalıklara daha yatkın hale getirebilir. Genleri taşıyan birinde virüsler, bazı kimyasallar ve çevredeki başka etkenler hastalığı tetikleyebilir.

  Risk açısından bilinenler:

  • Her yaştan insanda görülebilir.
  • Kadınlarda birçok türü erkeklere göre çok daha sık görülür.
• Tanı süreci nasıl işler?

  Otoimmün hastalıkların tanısı çoğu zaman zordur. Belirli bir hastalığı tek başına gösteren özel bir test genellikle yoktur.

  Belirtiler de kafa karıştırıcı olabilir. Birçok otoimmün hastalığın belirtileri birbirine benzer. Kas ağrısı gibi bazı belirtiler başka pek çok hastalıkta da görülür. Bu yüzden tanıya ulaşmak uzun sürebilir ve farklı dallardaki doktorlara birkaç kez gitmeniz gerekebilir.

  Doktorunuzun işini kolaylaştırmak için şunları yapabilirsiniz:

  1. Ailenizin sağlık geçmişini öğrenin. Büyükanne ve büyükbabanız, teyze, hala, amca, dayı ve kuzenlerinizde hangi sağlık sorunları olduğunu sorun. Öğrendiklerinizi yazıp doktorunuzla paylaşın.
  2. Belirtilerinizi kaydedin. Ne kadar sürdüklerini, neyin iyi ya da kötü yaptığını not edin ve notlarınızı doktorunuza gösterin.
  3. Sizi en çok rahatsız eden belirtiyle ilgilenen uzmana başvurun. Örneğin döküntünüz varsa bir deri hastalıkları uzmanına (dermatolog) görünebilirsiniz.

• Tedavi ve yönetim

  Tedavi, hangi hastalığın olduğuna göre değişir. Çoğu durumda amaç bağışıklık sistemini baskılamak (yavaşlatmak) ve iltihabın yol açtığı şişlik, kızarıklık ve ağrıyı hafifletmektir.

  Doktorunuz kendinizi daha iyi hissetmeniz için kortizonlu ilaçlar (kortikosteroidler) ya da başka ilaçlar verebilir. Size uygun tedaviyi doktorunuz belirler; ilaçlarınızla ilgili sorularınızı doktorunuza ya da eczacınıza danışın.

• Sık sorulan sorular

  Otoimmün hastalık bulaşıcı mı?

  Hayır. Otoimmün hastalıklar başka birinden kapılmaz.

  Bir otoimmün hastalığım var, başkası da olabilir mi?

  Olabilir. Bir otoimmün hastalığı olan kişide ikinci bir otoimmün hastalık gelişme olasılığı daha yüksektir. Yeni bir belirti fark ederseniz doktorunuza söyleyin.

  Otoimmün hastalık tamamen geçer mi?

  Belirtiler bir süre hafifleyebilir ya da kaybolabilir. Ancak bazı hastalıklarda tedavinin ömür boyu sürmesi gerekebilir.

  Otoimmün hastalık tek bir kan testiyle anlaşılır mı?

  Çoğu zaman hayır. Belirli bir otoimmün hastalığı tek başına kesin gösteren bir test genellikle yoktur. Bu yüzden belirtileriniz ve ailenizin sağlık geçmişi tanıda yol gösterir.