Periferik Nöropatiler ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar

Periferik Nöropatiler hakkında

• Nedir?

  Periferik sinir sistemi, merkezi sinir sisteminin (beyin ve omurilik) dışında kalan sinirler ağıdır. Kendine özgü işlevleri olan farklı sinir türlerini içerir:

  • duyu sinirleri: ağrı ve dokunma gibi duyuları iletir,
  • motor sinirler: kasları kontrol eder,
  • otonom sinirler: kan basıncı ve mesane işlevi gibi vücudun otomatik işlevlerini düzenler.
• Kapsam / ne için kullanılır

  Periferik nöropati şunları etkileyebilir:

  • yalnızca bir siniri (mononöropati),
  • birkaç siniri (mononöritis multipleks),
  • vücuttaki tüm sinirleri (polinöropati).

  En sık görülen tür polinöropatidir. Önce en uzun sinirleri etkilediği için belirtiler genellikle ayaklarda başlar. Zamanla daha kısa sinirleri de etkilemeye başlar; bu yüzden yukarı doğru yayılıyormuş gibi hissedilir ve daha sonra elleri etkiler.

• Belirtiler ve bulgular

  Ana belirtiler şunlar olabilir:

  • ayaklarda ya da ellerde uyuşma ve karıncalanma,
  • etkilenen bölgelerde yanıcı, batıcı ya da saplanır tarzda ağrı,
  • denge ve koordinasyon kaybı,
  • özellikle ayaklarda kas güçsüzlüğü.

  Bu belirtiler genellikle süreklidir, ancak gelip gidebilir.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Diyabet (hem tip 1 hem tip 2) periferik nöropatinin bilinen bir nedenidir. Diyabetle ilişkili yüksek kan şekeri zamanla sinirlere zarar verebilir; bu tür sinir hasarına diyabetik polinöropati denir.

  Periferik nöropatinin başka birçok nedeni de olabilir; örneğin:

  • sinirlerin fiziksel olarak yaralanması,
  • zona gibi bir viral enfeksiyon,
  • bazı ilaçların yan etkisi ya da çok fazla alkol içmek.

  Riskinin arttığı bilinen kişilerde sinir işlevini değerlendirmek için düzenli kontroller yapılabilir.

• Tedavi ve yönetim

  Tedavi belirtilere ve altta yatan nedene bağlıdır; altta yatan nedenlerin hepsi tedavi edilemeyebilir. Örneğin diyabetiniz varsa kan şekerinizi daha iyi kontrol etmek, sigarayı bırakmak ve alkolü azaltmak yardımcı olabilir.

  Standart ağrı kesiciler çoğu zaman işe yaramadığından sinir ağrısı, nöropatik ağrı ilaçları adı verilen ve doktorun önerdiği ilaçlarla tedavi edilebilir. Periferik nöropatiyle ilişkili başka belirtiler ayrı ayrı tedavi gerektirebilir; örneğin kas güçsüzlüğünün tedavisinde fizyoterapi ve yürüme yardımcıları kullanılabilir.

• Uyarılar ve güvenlik

  Periferik nöropatinin erken belirtilerini fark ederseniz bir doktora başvurmanız önemlidir:

  • ayaklarda ağrı, karıncalanma ya da his kaybı,
  • denge kaybı ya da güçsüzlük,
  • ayağınızda iyileşmeyen bir kesik ya da yara (ülser).

  Diyabeti olanlar gibi periferik nöropati riski en yüksek olan kişilerin düzenli kontrollere gitmesi de önerilir. Doktor belirtilerinizi sorar ve altta yatan nedeni bulmak için bazı testler isteyebilir; sinir sistemi hastalıkları uzmanı olan bir nöroloğa yönlendirilebilirsiniz. Genel olarak, periferik nöropati ne kadar erken tanınırsa hasarı sınırlama ve başka sorunları önleme şansı o kadar yüksektir.

• Olası komplikasyonlar

  Gidişat, altta yatan nedene ve hangi sinirlerin hasar gördüğüne göre değişir. Neden tedavi edilirse bazı durumlar zamanla düzelebilir; bazı kişilerde ise hasar kalıcı olabilir ya da zamanla yavaş yavaş kötüleşebilir.

  Altta yatan neden tedavi edilmezse, enfekte olan bir ayak yarası (ülser) gibi ciddi olabilecek sorunlar gelişebilir. Bu, tedavi edilmezse kangrene yol açabilir ve ağır durumlarda ayağın kesilmesi (amputasyon) gerekebilir.

  Periferik nöropati, kalbin ve dolaşım sisteminin otomatik işlevlerini kontrol eden sinirleri de etkileyebilir (kardiyovasküler otonom nöropati). Bu durumda kan basıncını yükseltmek için tedavi ya da nadiren kalp pili gerekebilir.