Safra Yolu Kanseri ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar

Safra Yolu Kanseri hakkında

• Nedir?

  Safra yolları; karaciğer ve safra kesesi dahil farklı organları birbirine bağlayan küçük kanallardır ve sindirim sisteminin parçasıdır. Hastalığın ne kadar ciddi olduğu; kanserin safra yollarının neresinde olduğuna, büyüklüğüne, yayılıp yayılmadığına ve genel sağlık durumunuza bağlıdır.

• Belirtiler ve bulgular

  Safra yolu kanserinde şu belirtiler görülebilir:

  • gözlerin beyaz kısmının ya da derinin sararması (sarılık); kahverengi ya da siyah tende daha az belirgin olabilir,
  • kaşıntılı deri,
  • idrarın her zamankinden koyu, dışkının her zamankinden açık renkte olması,
  • iştah kaybı ya da istemeden kilo verme,
  • genel olarak kendini iyi hissetmeme,
  • yorgunluk ya da enerjisizlik,
  • yüksek ateş ya da sıcak basması, üşüme, titreme.

  Bazı belirtiler karnı etkiler: bulantı ya da kusma ve karın ağrısı.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Safra yolu kanseri herkeste görülebilir ve nedeni her zaman açık değildir. Şu durumlarda risk daha yüksek olabilir:

  • 65 yaşın üzerinde olmak,
  • anormal safra yolları, bağırsakta uzun süreli iltihap (ülseratif kolit) ya da safra yollarında uzun süreli iltihap, karaciğerde parazit (karaciğer kelebekleri), safra yolu taşları ve karaciğer sirozu gibi bazı hastalıklar.

  Risk grubunda olmadığınızı düşünseniz bile bu kanser sizde de görülebilir.

• Tanı süreci nasıl işler?

  Şu durumlarda gecikmeden bir doktora başvurun:

  • deriniz ya da gözlerinizin beyaz kısmı sararırsa,
  • 2 günden uzun süredir kusuyorsanız,
  • sizi endişelendiren belirtileriniz varsa ama nereden yardım alacağınızı bilmiyorsanız.

  Belirgin miktarda kilo verdiyseniz ya da safra yolu kanseri belirtileriniz düzelmiyorsa da bir doktora başvurun. Bu belirtilerin çoğu çok yaygındır ve farklı durumlardan kaynaklanabilir; olmaları kesin olarak kanser olduğunuz anlamına gelmez. Ancak kanser kaynaklıysa erken bulunması tedaviyi kolaylaştırabilir.

  Muayenede doktor karnınızı elle muayene edebilir ve kan testi isteyebilir. Belirtileriniz kanserle ilişkili olabilirse daha fazla tetkik ya da uzman değerlendirmesi için acil olarak yönlendirilebilirsiniz; bu, kesin olarak kanser olduğunuz anlamına gelmez.

  Tanı konduktan sonra evreleme nasıl yapılır?

  Safra yolu kanseri tanısı aldığınızı öğrenmek bunaltıcı olabilir; görüşmelere yanınızda birini götürmek yardımcı olabilir. Tanıdan sonra ek tetkikler gerekebilir. Bunlar, daha önceki testlerle birlikte kanserin büyüklüğünü ve ne kadar yayıldığını (evre) belirlemeye yardımcı olur. Gerekebilecek tetkikler:

  • bazen bilgisayarlı tomografiyle birlikte PET taraması (PET-BT),
  • karnın içine bakmak için yapılan küçük bir ameliyat (laparoskopi).

  Uzmanlar sonuçlara göre sizinle birlikte en uygun tedavi planına karar verir.

• Kullanılan tetkikler

  Uzmana yönlendirilirseniz şu tetkikler yapılabilir:

  • kan testleri,
  • ultrason (bazen vücudun içinden, endoskopla), bilgisayarlı tomografi (BT) ya da manyetik rezonans (MR) gibi görüntülemeler,
  • safra yollarından küçük bir hücre örneği alınarak kanser yönünden incelenmesi (biyopsi),
  • endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP) adlı bir test,
  • perkütan transhepatik kolanjiyografi (PTC) adlı özel bir röntgen.

  Bunların hepsi yapılmayabilir. Bu testler pankreas, safra kesesi ya da karaciğer gibi yakın organlardaki sorunları da ortaya çıkarabilir. Sonuçların çıkması birkaç hafta sürebilir; gecikme kesin olarak bir sorun olduğu anlamına gelmez.

• Tedavi ve yönetim

  Tedavi; kanserin büyüklüğüne ve türüne, yerine, yayılıp yayılmadığına ve genel sağlık durumunuza göre belirlenir. Ameliyat, kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi kullanılabilir. Uzman ekip yan etkileri yönetmenize de yardımcı olur; buna sindirimi kolaylaştırmak için beslenmede yapılacak değişiklikler de dahildir. Tedavi sırasında ve sonrasında düzenli kontrolleriniz olur.

  Kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi ne zaman kullanılır?

  • Kemoterapi: Ameliyattan sonra kalan kanseri yok etmek ve kanserin geri dönmesini önlemeye yardımcı olmak için; ameliyat yapılamıyorsa kanseri küçültmek ve belirtileri kontrol etmek için; radyoterapiyle (kemoradyoterapi), hedefe yönelik ilaçlarla ya da immünoterapiyle birlikte verilebilir.
  • Hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi: İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanseri öldürmesine yardım eden ilaçlarla yapılır; kanser vücudun başka bir bölgesine yayıldıysa uygulanabilir. Bu tedaviler tek başına ya da kemoterapiyle birlikte verilebilir.
  • Radyoterapi: Safra yolu kanserinde sık kullanılmaz. Ameliyattan sonra kanserin geri dönmesini önlemeye yardımcı olmak, ileri evre kanserin belirtilerini kontrol etmek için ya da kemoterapiyle birlikte uygulanabilir.
• İşlemler

  Ameliyatın türü kanserin çıkarılıp çıkarılamayacağına bağlıdır.

  Kanseri çıkarmaya yönelik ameliyat: Kanser erken bulunduysa ve yayılmadıysa çıkarılması için ameliyat yapılabilmelidir. Genellikle safra yolunun tamamı ya da bir kısmı, çevresindeki diğer organların bazı bölümleri veya lenf düğümleriyle birlikte çıkarılır.

  Belirtileri kontrol etmeye yönelik ameliyat: Kanser çok yayıldıysa ve çıkarılamıyorsa bazı belirtileri hafifletmek için ameliyat yapılabilir:

  • safra yolunu açmak ya da tıkanmasını önlemek (sarılığa yardımcı olur),
  • ince bağırsağın ilk bölümünü açmak ya da tıkanmasını önlemek (bulantı ve kusmaya yardımcı olur),
  • safra yolundaki ya da ince bağırsaktaki bir tıkanıklığı baypas etmek.

  Bu ameliyatların amacı kanseri iyileştirmek değil, belirtileri hafifletmek ve daha uzun yaşamaya yardımcı olmaktır.

• Takip

  İleri evre safra yolu kanserinin tedavisi çok zor olabilir ve kanseri tamamen iyileştirmek mümkün olmayabilir. Böyle bir durumda tedavi, kanseri ve belirtilerini sınırlamayı ve yaşam süresini uzatmayı hedefler. Bu haberi kabullenmek çok güç olabilir; palyatif bakım belirtilerin yönetilmesine ve daha rahat hissetmenize yardımcı olur.