Serviks Kanseri ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar

Serviks Kanseri hakkında

• Nedir?

  Serviks, kadın üreme sisteminin bir parçasıdır; rahmin vajinaya (doğum kanalına) açılan alt ve dar ucudur. Bu bölgedeki kanser çoğunlukla yavaş ilerler. Hücreler kansere dönüşmeden önce anormal bir görünüm kazanır; bunlara kanser öncesi hücreler denir. Bu hücreler yok edilmez ya da çıkarılmazsa zamanla kontrolsüz büyüyen ve yayılan kanser hücrelerine dönüşebilir.

• Belirtiler ve bulgular

  Rahim ağzı kanseri büyümeye başladığı ilk dönemde genellikle belirti vermez. Belirti verdiğinde şunlar görülebilir:

  • kişi için olağan olmayan vajinal kanama (örneğin cinsel ilişki sonrası ya da adetler arasında),
  • sulu, kötü kokulu ya da kan içeren vajinal akıntı,
  • pelvik ağrı ya da cinsel ilişki sırasında ağrı.

  Kanser vücudun başka bölgelerine yayıldığında ek olarak dışkılamada güçlük ya da ağrı, rektumdan kanama, idrar yaparken güçlük ya da ağrı, idrarda kan, künt sırt ağrısı, bacaklarda şişlik, karın ağrısı ve yorgunluk görülebilir.

• Nedenler ve risk faktörleri

  HPV'nin birçok tipi vardır; kansere yol açanlara yüksek riskli HPV denir ve bu tipler oldukça yaygındır. Virüs yakın deri temasıyla, çoğunlukla vajinal, anal ya da oral cinsel ilişki sırasında bulaşır. Enfekte kişilerin çoğunda belirti olmaz ve kişi enfeksiyonu bilmez. Bağışıklık sistemi virüsü genellikle bir iki yıl içinde temizler; temizleyemezse enfeksiyon yıllarca sürebilir ve normal serviks hücrelerini anormal hücrelere dönüştürebilir.

  HSGM'nin evlilik öncesi kitapçığı da HPV'nin doğrudan temas ve cinsel ilişkiyle bulaştığını, doğum sırasında anneden bebeğe geçebileceğini ve rahim ağzına yerleşen virüsün rahim ağzı kanseri açısından önem taşıdığını belirtir.

  Rahim ağzı kanseri en sık 30 yaşın üzerindeki kişilerde görülür. Serviksinde yüksek riskli HPV enfeksiyonu olan kişilerde şu durumlar riski artırır:

  • HIV gibi bağışıklığı zayıflatan bir hastalık ya da bağışıklığı baskılayan ilaç kullanımı,
  • sigara içmek ya da sigara dumanına maruz kalmak,
  • doğum kontrol hapı kullanmak ya da çok sayıda doğum yapmış olmak,
  • obezite,
  • anne karnındayken, geçmişte gebelikte düşükleri önlemek amacıyla verilmiş belirli bir ilaca maruz kalmış olmak.
• Tanı süreci nasıl işler?

  Belirti olduğunda ya da tarama testinin sonucu anormal çıktığında doktorunuz ek incelemeler yapar: kişinin ve ailesinin sağlık öyküsünü sorar, pelvik muayene yapar ve gerekirse şu işlemleri önerir:

  • Kolposkopi: kolposkop adlı bir cihazla serviksteki anormal alanların incelenmesi.
  • Serviks biyopsisi: servikten küçük bir doku örneği alınarak mikroskopta kanser bulgusu aranması. Biyopsilerin çoğu muayenehane ortamında yapılabilir.
• Tedavi ve yönetim

  En uygun tedavi kişinin genel sağlığına, kanserin büyüklüğüne, yayılıp yayılmadığına ve kişinin tercihine göre belirlenir; birden fazla tedavi birlikte kullanılabilir:

  • kanserin cerrahi olarak çıkarılması,
  • ışın tedavisi: dışarıdan bir cihazla ya da kansere yakın bir yere yerleştirilen radyoaktif bir maddeyle uygulanabilir,
  • kemoterapi: hap şeklinde ya da damar yoluyla verilebilir,
  • hedefe yönelik tedavi,
  • immünoterapi.
• Korunma

  Kaynağa göre rahim ağzı kanserini önlemenin yolları şunlardır:

  • HPV aşısı: HPV ile karşılaşmadan, yani cinsel yaşam başlamadan önce yapıldığında en yüksek korumayı sağlar.
  • Düzenli tarama: sürüntüyle alınan serviks hücreleriyle yapılan iki test vardır. Pap smear testi kansere dönüşmeden önce tedavi edilebilmeleri için anormal hücreleri arar; HPV testi kansere yol açabilen yüksek riskli HPV enfeksiyonunu gösterir.
  • Anormal sonuçta izlem: tarama anormal hücre ya da yüksek riskli HPV gösterirse uygun takip tedavisinin yapılması.

  Sigara içmemek de riski azaltır. Cinsel ilişkide prezervatifin doğru kullanılması HPV enfeksiyonu riskini azaltır, ancak tamamen önlemez; lateks alerjisi olanlar için poliüretan prezervatif seçeneği vardır.