İlgi alanı
Stres ile İlgilendiğini Belirten Doktor ve Uzmanlar
İlgi alanı bilgisi sağlık profesyonellerinin kendi beyanıdır; bu sayfa tıbbi bir açıklama, tanı ya da tedavi önerisi değildir.
Türkiye genelinde 9.955 doktor ve uzman stres ile ilgilendiğini belirtiyor; çalışma yerleri 77 ilde.
Bu bilgi tanı ya da tedavi yerine geçmez; doktorunuza danışın.
İllere Göre Dağılım
- İstanbul 3.229
- Ankara 935
- İzmir 803
- Bursa 391
- Antalya 360
- Kocaeli 282
- Adana 195
- Samsun 187
- Kayseri 178
- Konya 169
- Mersin 159
- Gaziantep 149
Tümünü göster (+65)Daha az göster
- Eskişehir 134
- Aydın 120
- Denizli 120
- Sakarya 120
- Muğla 115
- Tekirdağ 97
- Manisa 78
- Balıkesir 77
- Trabzon 75
- Diyarbakır 59
- Hatay 57
- Çanakkale 52
- Ordu 48
- Isparta 43
- Malatya 40
- Uşak 40
- Van 38
- Kahramanmaraş 32
- Çorum 28
- Düzce 27
- Zonguldak 26
- Afyonkarahisar 24
- Tokat 21
- Sivas 19
- Yalova 19
- Edirne 18
- Kütahya 18
- Kırklareli 18
- Mardin 18
- Şanlıurfa 18
- Aksaray 16
- Elazığ 16
- Osmaniye 15
- Erzurum 14
- Giresun 14
- Karabük 14
- Nevşehir 14
- Adıyaman 13
- Batman 13
- Bolu 13
- Niğde 12
- Bartın 9
- Karaman 9
- Amasya 8
- Kastamonu 8
- Gümüşhane 7
- Kars 7
- Kırıkkale 7
- Bitlis 6
- Burdur 6
- Rize 6
- Yozgat 6
- Iğdır 4
- Kırşehir 4
- Sinop 4
- Ağrı 3
- Bilecik 3
- Siirt 3
- Ardahan 2
- Kilis 2
- Çankırı 2
- Artvin 1
- Bingöl 1
- Erzincan 1
- Şırnak 1
Sayılar bu rehberde listelenen kayıtlardır (çalışma yerinin ili); bir sıralama değildir.
Bu Konunun Sık Geçtiği Branşlar
- Psikoloji 7.605
- Psikolojik Danışma ve Rehberlik 1.242
- Aile Danışmanlığı 1.039
- Psikiyatri 568
- Nöroloji 323
- Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi 251
- Pedagoji 88
- Çocuk Gelişimi 78
- Diyetisyen 10
- Pratisyen 10
- Mezoterapi 8
- Akupunktur 7
Bu konuyla ilgilendiğini belirten doktor ve uzmanlar arasında en sık görülen branşlar ve kişi sayıları.
Doktor ve Uzmanlar (Ada Göre)
Toplam 9.955 kayıt, ada göre sıralı; 553–576 arası gösteriliyor.
Liste alfabetiktir ve bir sıralama değildir.
Kendinize veya başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın. Ruh sağlığınızla ilgili destek için bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kısa yanıt
Stres, beyninizin ve vücudunuzun bir zorluğa ya da talebe verdiği tepkidir. Kısa süreli stres bazen işe yarar; tehlike anında hızlı davranmanızı sağlar. Ancak haftalarca, aylarca süren stres sağlığınıza zarar verebilir. Düzenli hareket, yeterli uyku, rahatlatıcı etkinlikler ve yakınlarınızdan destek istemek gibi basit adımlar uzun süreli stresle başa çıkmanıza yardımcı olabilir.
Nedir?
Stres altındayken vücudunuz bazı hormonlar salgılar. Hormonlar, kanla taşınan ve vücudun farklı bölümlerinin çalışmasını yöneten kimyasallardır. Stres hormonları sizi uyanık ve harekete hazır hâle getirir. Kan basıncınızı, kalp hızınızı ve kan şekerinizi yükseltebilir. Bu tepkiye bazen "savaş ya da kaç" tepkisi denir.
Herkes zaman zaman stres yaşar. Stres kısa süreli ya da uzun süreli olabilir. Bir kez yaşanan bir olaydan da, sürekli tekrarlanan bir durumdan da kaynaklanabilir.
Örneğin araba kullanırken önünüze aniden başka bir araç çıktığında hissettiğiniz irkilme de bir tür strestir. Bu ani hormon dalgası, kazadan kaçınmak için frene hızla basmanıza yardım eder.
Belirtiler ve bulgular
Stres hem bedeninizi hem ruh hâlinizi hem de davranışlarınızı etkileyebilir. Farklı hissetmenizin ya da davranmanızın nedeninin stres olduğunu fark etmek her zaman kolay değildir.
Bedensel belirtiler:
- baş ağrısı ya da baş dönmesi
- kas gerginliği ya da ağrısı
- mide sorunları
- göğüs ağrısı ya da kalbin hızlı atması
- cinsel sorunlar
Duygu ve düşüncelerle ilgili belirtiler:
- odaklanmakta ve karar vermekte zorlanma
- bunalmış hissetme, sürekli endişelenme
- unutkanlık
- çabuk sinirlenme, alıngan ve ters olma
Davranışlardaki değişiklikler:
- çok fazla ya da çok az uyuma
- çok fazla ya da çok az yeme
- bazı yerlerden ya da insanlardan kaçınma
- daha fazla alkol ya da sigara kullanma
Nedenler ve risk faktörleri
Stres genellikle zihinsel ya da duygusal baskıya verilen bir tepkidir. Çoğu zaman bir şeyin kontrolünüzden çıktığı hissiyle ilgilidir. Bazen ise belirgin bir nedeni yoktur.
Stres yaratabilecek durumlara örnekler:
- İş: iş yerindeki baskı, işsizlik ya da emeklilik
- Aile: ilişki sorunları, boşanma ya da birine bakım verme
- Para: beklenmedik faturalar ya da borç alma
- Sağlık: hastalık, yaralanma ya da bir yakını kaybetme
Uzun süreli (kronik) stresin nedenleri ise şöyle gruplanabilir:
- iş, okul, aile ve para sorunları gibi bitmeyen günlük baskılar
- boşanma, hastalık ya da işini kaybetme gibi ani ve zor değişiklikler
- ağır bir kaza, savaş, sel ya da deprem gibi ciddi zarar görme veya ölüm tehlikesi yaşanan olaylar (travmatik stres)
Travmatik stres, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) denen uzun süren bir soruna yol açabilir. Stresinizin nedenini bilirseniz onunla başa çıkmanın yollarını bulmanız kolaylaşabilir.
Uyarı: Ne zaman acil yardım alınmalı?
Stres size şunları yaşatıyorsa hemen yardım alın (intihar düşünceleriniz varsa hemen 112'yi arayın):
- intihar düşünceleri
- artık baş edemeyeceğinizi hissetme
- her zamankinden daha sık alkol ya da uyuşturucu kullanma
Siz ya da tanıdığınız biri hemen yardıma ihtiyaç duyuyorsa ya da kendinize ciddi zarar verdiyseniz (örneğin aşırı dozda ilaç aldıysanız) hemen 112'yi arayın.
Ruh sağlığıyla ilgili bir acil durum, bedensel bir acil durum kadar ciddiye alınmalıdır. Acil servise kendiniz araç kullanarak gitmeyin; birinden sizi götürmesini isteyin ya da 112'yi arayın. Kullandığınız ilaçları yanınızda götürün.
Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112'yi arayın.
Tedavi ve yönetim
Aşağıdaki belirtilerden ağır olanlar 2 hafta ya da daha uzun sürüyorsa doktorunuza başvurun:
- uyku sorunları
- istemediğiniz kilo değişikliklerine yol açan yeme değişiklikleri
- ruh hâliniz yüzünden yataktan kalkmakta zorlanma
- düşüncelerinizi toparlamakta güçlük
- genelde keyif aldığınız şeylere ilginin kaybolması
- olağan günlük işlerinizi yapamama
Stresle baş etmekte zorlanıyorsanız ya da kendi denediğiniz yöntemler işe yaramıyorsa da aile hekiminize ya da doktorunuza danışın. Acil olmayan ama beklemeye de gelmeyen bir durumda beklemeden doktora ya da acil servise başvurun; durum ağırsa 112'yi arayın.
Doktorunuz sizi gerekirse psikolog ya da sosyal hizmet uzmanı gibi ruh sağlığı alanında çalışan bir uzmana yönlendirebilir.
Olası komplikasyonlar
Uzun süreli streste vücudunuz sanki tehdit altındaymış gibi davranır. Herkes strese farklı tepki verir, ama uzun süre stres altında kalırsanız şunları fark edebilirsiniz:
- Her zamankinden sık hastalanma. Stres, vücudun mikroplarla savaşma gücünü zayıflatır.
- Mide sorunları ya da sindirim güçlüğü
- Uyku sorunları
- Baş ağrıları
- Üzgün, öfkeli ya da kolayca üzülen biri olma
Stres sürdükçe vücut üzerindeki yük artar. Bu yük; depresyon, kaygı (anksiyete) bozukluğu, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı (diyabet) gibi ciddi sağlık sorunlarının gelişmesinde rol oynayabilir.
Korunma
Ruh sağlığınızı destekleyen basit adımlar uzun süreli stresi yönetmenize yardımcı olabilir:
- Düzenli hareket edin. Her gün 30 dakikalık bir yürüyüş kendinizi daha iyi hissetmenize yardım edebilir.
- Rahatlatıcı etkinlikler deneyin. Nefes, meditasyon ya da kas gevşetme egzersizleri içeren uygulamalar ve programlar işinize yarayabilir.
- Her gece yeterince uyuyun.
- Çok fazla kafein almayın.
- Önceliklerinizi belirleyin. Neyin hemen yapılması gerektiğine, neyin bekleyebileceğine karar verin. Gün sonunda yapamadıklarınıza değil, yaptıklarınıza odaklanın.
- Destek isteyin. Duygularınızı bir arkadaşınızla, aile bireyinizle ya da doktorunuzla konuşun.
- Zamanınızı planlayın. Basit zaman yönetimi teknikleri ve zor günler için önceden plan yapmak, örneğin bir yapılacaklar listesi hazırlamak işinizi kolaylaştırabilir.
- Benzer şeyler yaşayanlardan destek alın. İnsanların kendi deneyimleriyle birbirine yardım ettiği akran desteği de bir seçenektir.
Kaçınmanız gerekenler:
- Her şeyi aynı anda yapmaya çalışmayın; kolayca ulaşabileceğiniz küçük hedefler koyun.
- Değiştiremeyeceğiniz şeylere takılmayın; enerjinizi kendinizi daha iyi hissetmeye harcayın.
- Yalnız olduğunuzu düşünmeyin. Çoğu insan hayatının bir döneminde stres yaşar ve destek almak mümkündür.
- Stresten kurtulmak için alkol, sigara, kumar ya da uyuşturucuya yönelmeyin. Bunların hepsi ruh sağlığını kötüleştirebilir.
Sık sorulan sorular
Stres her zaman zararlı mıdır?
Hayır. Az ve kısa süreli stres bazen işe yarar. Örneğin bir işin teslim tarihi sizi işi zamanında bitirmeye zorlayabilir; iş bitince stres de geçer.
Stres hormonları nelerdir?
Kaygılı ya da korkmuş hissettiğinizde vücudunuz adrenalin ve kortizol gibi stres hormonları salgılar. Bunlar kalbin hızlanması ya da terleme gibi bedensel belirtilere yol açabilir.
Mutlu olaylar da stres yaratır mı?
Evet. Ev almak, bebek sahibi olmak ya da düğün planlamak gibi önemli yaşam olayları da stres hissine yol açabilir.
Stresli olduğumu fark etmeyebilir miyim?
Evet. Stres belirtilerine alışıp bir sorun olduğunu fark etmeyebilirsiniz. Hayatınızda çok stres varsa bunun sizi nasıl etkilediğine dikkat edin ki önlem alabilesiniz.
Kaynak ve lisans
Kaynak: MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Kaynak sayfa.
Bu içerik, Open Government Licence v3.0 kapsamındaki kamu bilgisini içerir; kaynak sayfadan Türkçeye uyarlanmıştır: Kaynak sayfa.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için doktorunuza veya eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.