Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar

Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri hakkında

• Belirtiler ve bulgular

  Yemek borusu kanserinin pek çok olası belirtisi vardır ve bunları fark etmek zor olabilir. Sindirimi etkileyen belirtiler şunlardır:

  • yutma güçlüğü (disfaji),
  • bulantı ya da kusma,
  • mide yanması ya da asit reflüsü,
  • sık geğirme gibi hazımsızlık belirtileri.

  Diğer belirtiler:

  • geçmeyen öksürük,
  • ses kısıklığı,
  • iştahsızlık ya da istemeden kilo verme,
  • yorgunluk ya da enerjisizlik,
  • özellikle yutarken boğazda ya da göğsün ortasında ağrı,
  • siyah dışkı ya da öksürükle kan gelmesi (bunlar sık değildir).

  Gastroözofageal reflü hastalığı gibi başka bir hastalığınız varsa bu tür belirtiler sizde düzenli olarak görülebilir ve bunlara alışabilirsiniz. Ancak belirtileriniz değişirse, kötüleşirse ya da size normal gelmezse bir doktora kontrol ettirmeniz önemlidir.

• Nedenler ve risk faktörleri

  Yemek borusu kanserinin nedeni her zaman açık değildir. Herkeste görülebilir; ancak şu durumlarda risk daha yüksek olabilir:

  • 75 yaşın üzerinde olmak (45 yaş altında pek sık görülmez),
  • erkek olmak,
  • uzun süreli ve şiddetli asit reflüsü (gastroözofageal reflü hastalığı) ya da Barrett özofagusu gibi bazı hastalıklar.

  Birçok yemek borusu kanseri yaşam tarzıyla da ilişkilidir; örneğin fazla kilolu olmak, sigara içmek ya da çok alkol tüketmek olasılığı artırır.

  Barrett özofagusu, yemek borusundaki bazı hücrelerin anormal biçimde büyüdüğü bir durumdur. Barrett özofagusu olanlarda yemek borusu kanseri olasılığı biraz daha yüksektir, ama bu sık değildir; bu nedenle bazen kanser öncülü durum olarak adlandırılır. Çoğu zaman belirti vermez; ancak hazımsızlık ve mide yanması olabilir.

• Tanı süreci nasıl işler?

  Şu durumlarda vakit kaybetmeden bir doktora başvurun:

  • 2 günden uzun süredir kusuyorsanız,
  • dışkınız siyah ya da koyu kırmızıysa,
  • sizi endişelendiren yemek borusu kanseri belirtileriniz varsa ama nereden yardım alacağınızı bilmiyorsanız.

  Şu durumlarda da bir doktora başvurun:

  • yutma güçlüğünüz varsa,
  • belirgin miktarda kilo verdiyseniz,
  • 3 hafta ya da daha uzun süredir neredeyse her gün mide yanmanız varsa,
  • yemek borusu kanseri belirtileriniz kötüleşiyorsa,
  • sindirim belirtilerine yol açan bir hastalığınız varsa ve belirtiler her zamanki tedavinizle düzelmiyorsa.

  Bu belirtiler çok yaygındır ve pek çok farklı durumdan kaynaklanabilir; olmaları kesin olarak yemek borusu kanseri olduğunuz anlamına gelmez. Yine de kontrol ettirmek önemlidir; neden kanserse erken bulunması tedavi şansını artırır. Kendinizi risk altında görmeseniz de bu kanser herkeste görülebilir.

  Doktor boynunuzu ve karnınızı elle muayene edebilir ve kan testi isteyebilir. Kanser olabilecek belirtiler düşünülürse ek testler ya da hastanede uzman görüşü için acil yönlendirme yapılabilir; bu kesin olarak kanser olduğunuz anlamına gelmez.

• Kullanılan tetkikler

  Yemek borusu kanserinden şüphelenildiğinde genellikle yemek borusunun içine bakılan bir test yapılır. Bu test gastroskopi (bir tür endoskopi) ya da kamera testi olarak adlandırılır ve yemek borusu kanseri dahil yemek borusu ya da midedeki sorunları arar:

  • içinde küçük bir kamera bulunan uzun, ince ve esnek bir tüp (endoskop) ağızdan yemek borusuna ilerletilir,
  • uzman kamerayla sorun olup olmadığına bakar,
  • işlem sırasında küçük bir hücre örneği (biyopsi) alınabilir ve kanser açısından incelenmek üzere laboratuvara gönderilir.

  Gastroskopi yaklaşık 10–15 dakika sürer, ancak muhtemelen birkaç saat hastanede kalırsınız. Ağrılı olmamalıdır ama rahatsız edici olabilir. Testi kolaylaştırmak için boğazın arkasını uyuşturan bir sprey (lokal anestezi), kolunuzdaki ince bir tüpten verilen rahatlatıcı ilaç (sedasyon) ya da genel anestezi önerilebilir. Gastroskopi mide ve ince bağırsağın ilk bölümü gibi yakın organlardaki sorunları bulmaya da yardımcı olabilir.

  Tanı konduysa kanserin büyüklüğünü ve ne kadar yayıldığını (evresini) belirlemek için ek testler gerekir: ultrason (bazen endoskopla vücudun içinden), BT ya da PET-BT taraması gibi görüntülemeler ve karnın içine bakmak için laparoskopi adı verilen küçük bir ameliyat. Bu testlerin hepsine gerek olmayabilir. Tanıyı öğrenmek bunaltıcı olabilir; randevulara yanınızda birini getirmek yardımcı olabilir.

• Tedavi ve yönetim

  Tedavi; kanserin büyüklüğüne ve türüne, yerine, yayılıp yayılmadığına ve genel sağlık durumunuza göre belirlenir. Ameliyat, kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi kullanılabilir. Uzman ekibiniz tedavileri, yararlarını ve yan etkilerini açıklar, size en uygun planı sizinle birlikte oluşturur ve beslenme değişiklikleri dahil yan etkileri yönetmenize yardımcı olur.

  Hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi, kanserin büyümesini durdurmayı ve bağışıklık sisteminin kansere saldırmasına yardımcı olmayı amaçlar. Kanser vücudun başka bir bölümüne yayılmışsa, iyileştirilemiyorsa ya da ameliyatla çıkarıldıktan sonra geri gelme riskini azaltmak için kullanılabilir.

• İşlemler

  Kanser erken bulunduysa ve yayılmadıysa ameliyatla çıkarılabilir. Cerrah yemek borusunun bir bölümünü, az sayıda kişide ise büyük bölümünü çıkarır; midenin üst kısmı gibi yemek borusunun çevresindeki organların bazı bölümlerinin de alınması gerekebilir.

  Kemoterapi kanser hücrelerini öldürmek için ilaç kullanır. Kanseri küçültmek için ameliyattan önce, kalan kanseri yok etmek ve geri gelmesini önlemeye yardımcı olmak için ameliyattan sonra, erken kanseri tedavi etmek için ya da ameliyat olamayanlarda radyoterapiyle birlikte (kemoradyoterapi) ve ilerlemiş kanserin belirtilerini kontrol altına alıp hafifletmek için uygulanabilir.

  Radyoterapi kanser hücrelerini öldürmek için yüksek enerjili radyasyon ışınları kullanır. Erken kanserin tedavisinde genellikle kemoterapiyle birlikte ya da ilerlemiş kanserin belirtilerini kontrol altına alıp hafifletmek için uygulanabilir.

• Korunma

  Yemek borusu kanserini her zaman önlemek mümkün değildir; ama sağlıklı değişiklikler olasılığı azaltabilir:

  • fazla kilonuz varsa kilo vermeye çalışın,
  • sıcak içecekleri içmeden önce biraz soğumaya bırakın; böylece yemek borunuza zarar vermezler,
  • alkolü azaltmaya çalışın,
  • sigarayı bırakmaya çalışın.
• Takip

  Tedavi sırasında ve bittikten sonra düzenli kontrolleriniz olur; test ve görüntülemeler de yapılabilir. Endişelendiğiniz bir belirti ya da yan etki olursa bir sonraki kontrol randevusunu beklemeden uzmanlarınıza danışın.

  İlerlemiş yemek borusu kanserini tedavi etmek çok zor olabilir ve kanseri tamamen iyileştirmek mümkün olmayabilir. Bu durumda tedavinin amacı kanseri ve belirtilerini sınırlamak ve yaşamı uzatmaktır. Kanserin iyileştirilemeyeceğini öğrenmek çok ağır bir haber olabilir; palyatif bakım ya da belirti kontrolü ekibi belirtilerinizi yönetmeniz ve daha rahat hissetmeniz için sizinle çalışır, size ve yakınlarınıza gereken desteğe ulaşmanıza da yardımcı olabilir.