İlgi alanı
Zatürre ile İlgilendiğini Belirten Doktorlar
İlgi alanı bilgisi sağlık profesyonellerinin kendi beyanıdır; bu sayfa tıbbi bir açıklama, tanı ya da tedavi önerisi değildir.
Türkiye genelinde 545 doktor zatürre ile ilgilendiğini belirtiyor; çalışma yerleri 46 ilde.
Bu bilgi tanı ya da tedavi yerine geçmez; doktorunuza danışın.
İllere Göre Dağılım
- İstanbul 151
- Ankara 60
- İzmir 51
- Bursa 23
- Konya 20
- Gaziantep 19
- Kocaeli 16
- Adana 15
- Eskişehir 13
- Samsun 12
- Aydın 11
- Muğla 11
Tümünü göster (+34)Daha az göster
- Kahramanmaraş 10
- Diyarbakır 9
- Kayseri 9
- Mersin 9
- Antalya 8
- Balıkesir 7
- Trabzon 7
- Şanlıurfa 7
- Batman 6
- Bolu 5
- Karabük 5
- Mardin 5
- Tekirdağ 5
- Amasya 4
- Bartın 4
- Denizli 4
- Manisa 4
- Düzce 3
- Afyonkarahisar 2
- Edirne 2
- Isparta 2
- Nevşehir 2
- Ordu 2
- Sakarya 2
- Çanakkale 2
- Elazığ 1
- Erzurum 1
- Hatay 1
- Iğdır 1
- Kırklareli 1
- Rize 1
- Sivas 1
- Yalova 1
- Zonguldak 1
Sayılar bu rehberde listelenen kayıtlardır (çalışma yerinin ili); bir sıralama değildir.
Bu Konunun Sık Geçtiği Branşlar
- Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 454
- Göğüs Hastalıkları 91
- Çocuk Alerjisi 18
- Çocuk İmmünolojisi 17
- Neonatoloji 7
- Çocuk Kardiyolojisi 6
- Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları 5
- Çocuk Göğüs Hastalıkları 4
- Çocuk Hematolojisi 4
- Çocuk Nefrolojisi 4
- Alerji Hastalıkları 2
- Mezoterapi 2
Bu konuyla ilgilendiğini belirten doktorlar arasında en sık görülen branşlar ve kişi sayıları.
Doktorlar (Ada Göre)
Toplam 545 kayıt, ada göre sıralı; 265–288 arası gösteriliyor.
Doktor · Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuk Yoğun Bakımı
Onikişubat, Kahramanmaraş
Doktor · Çocuk Alerjisi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları · Çocuk İmmünolojisi
Kuşadası, Aydın
Doktor · Çocuk Alerjisi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları · Çocuk İmmünolojisi
Samsun
Liste alfabetiktir ve bir sıralama değildir.
Kısa yanıt
Pnömokok (zatürre) aşısı, pnömokok bakterisinin yol açtığı zatürre, menenjit ve kana yayılan enfeksiyon gibi ağır hastalıklara karşı koruma sağlar. Bu hastalıklara yakalanma riski yüksek olan bebeklere, 65 yaş ve üzerindekilere ve bazı kronik hastalığı olanlara önerilir. Türkiye'de çocukluk dönemi aşı takviminde yer alır.
Nedir?
Pnömokok, streptokok ailesinden bir bakteridir. Hasta kişilerle temas yoluyla bulaşır. Burnunun arka kısmında bu bakteriyi taşıyan sağlıklı kişiler de bulaştırabilir.
Pnömokok enfeksiyonları hafif ya da ağır olabilir. En sık görülenleri şunlardır:
- kulak enfeksiyonu
- sinüzit
- zatürre (pnömoni, akciğer enfeksiyonu)
- kana yayılan ağır enfeksiyon (sepsis)
- menenjit (beyin ve omurilik zarlarının enfeksiyonu)
Pnömokok enfeksiyonları antibiyotikle tedavi edilir.
Kapsam / ne için kullanılır
Aşı, ağır hastalıklara yol açabilen bazı pnömokok türlerine karşı korur. Bu hastalıklar şunlardır:
- menenjit
- sepsis (enfeksiyona karşı vücudun hayatı tehdit eden tepkisi)
- zatürre
Bazı aşı türleri sinüzit ve kulak enfeksiyonlarına karşı da koruma sağlayabilir.
Pnömokok aşısının iki türü vardır. Biri bebekler ve küçük çocuklar içindir. Diğeri ise ileri yaştakiler ve risk grubundaki kişiler içindir. Türkiye'de bebeklere konjuge pnömokok aşısı (KPA) yapılır.
Nedenler ve risk faktörleri
Şu durumlarda pnömokok enfeksiyonunu ağır geçirme riski daha yüksektir:
- orak hücre hastalığı, dalak sorunları ya da dalağın alınmış olması
- KOAH ya da kistik fibrozis gibi solunumu etkileyen uzun süreli hastalıklar
- koroner kalp hastalığı ya da kalp yetmezliği gibi uzun süreli kalp hastalıkları
- kronik böbrek hastalığı
- siroz gibi uzun süreli karaciğer hastalıkları
- şeker hastalığı (diyabet)
- bir hastalık ya da tedavi nedeniyle zayıflamış bağışıklık sistemi (örneğin HIV, kortizonlu ilaçlar ya da kemoterapi)
- beyin omurilik sıvısı sızıntısı
- koklear implant (iç kulağa yerleştirilen işitme cihazı)
Sigara içenler, astımı olanlar ve uzun süreli bakım kurumlarında yaşayanlar da risk altındadır.
Uyarı: Ne zaman acil yardım alınmalı?
Aşıdan sonra bebeğinizde şunlardan biri olursa beklemeden doktora başvurun:
- 3–6 aylık bebeğin ateşi 39 °C ya da üzerindeyse veya ateşi yüksek görünüyorsa
- havale (nöbet) geçirirse
- hasta görünüyorsa ve onun için endişeleniyorsanız
Durum acil görünüyorsa 112'yi arayın.
Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112'yi arayın.
Uyarılar ve güvenlik
Aşıya ihtiyacı olan kişilerin çoğu pnömokok aşısı olabilir.
Aşı yalnız şu durumda yapılmaz: daha önceki bir aşı dozuna ya da aşının içindeki bir maddeye karşı ağır alerjik tepki (anafilaksi) geçirmiş olmak.
Siz ya da çocuğunuz yüksek ateşliyseniz veya günlük işlerinizi yapamayacak kadar hastaysanız, aşıyı iyileşene kadar erteleyin.
Korunma
Pnömokok aşısı; bebeklere, ileri yaştakilere ve pnömokok enfeksiyonunu ağır geçirme riski yüksek olanlara önerilir.
Türkiye'de Sağlık Bakanlığının önerileri şöyledir:
| Kimler? | Öneri |
|---|---|
| Bebekler ve küçük çocuklar | Konjuge pnömokok aşısı (KPA), Ulusal Çocukluk Dönemi Aşılama Takvimi'nde yer alır |
| 65 yaş ve üzeri sağlıklı erişkinler | Pnömokok aşısı önerilen aşılar arasındadır |
| Risk grubundaki erişkinler | Pnömokok aşısı önerilen aşılar arasındadır |
Bebeğinizin aşılarının hangi aylarda yapılacağını ve size hangi aşının uygun olduğunu doktorunuza sorun.
Sonrası ve bakım
Her ilaç gibi bu aşı da yan etki yapabilir, ama herkeste görülmez. En sık yan etkiler şunlardır:
- aşı yerinde şişlik ya da ağrı
- yüksek ateş
- yorgunluk
- iştahsızlık
Bebekler ve çocuklar biraz huzursuz ve keyifsiz olabilir. Çocuğunuza ateş düşürücü ya da ağrı kesici vermeden önce ilacın çocuğa uygun olduğunu kutusundan ya da prospektüsünden kontrol edin. Emin değilseniz eczacınıza ya da doktorunuza sorun.
Ağır alerjik tepki (anafilaksi) gibi ciddi yan etkiler çok seyrektir ve genellikle aşıdan sonraki birkaç dakika içinde ortaya çıkar. Aşıyı yapan sağlık çalışanı bu tepkiye hemen müdahale edebilecek şekilde eğitilmiştir.
Sık sorulan sorular
Pnömokok aşısı grip aşısıyla aynı gün yapılabilir mi?
Evet. Pnömokok aşısı, grip aşısı gibi başka aşılarla aynı zamanda yapılabilir.
Gebelikte ya da emzirirken pnömokok aşısı olunur mu?
Evet. Gebeler ve emziren anneler de gerekirse pnömokok aşısı olabilir. Size uygun olup olmadığını doktorunuza sorun.
Pnömokok aşısı zatürreyi tamamen önler mi?
Hayır. Aşı, pnömokok enfeksiyonlarının en sık görülen türlerine karşı korur. Yine de aşı olduktan sonra pnömokok enfeksiyonu geçirme olasılığı vardır.
Pnömokok aşısı ne zaman korumaya başlar?
Koruma genellikle aşıdan yaklaşık 2–3 hafta sonra başlar.
Pnömokok enfeksiyonu nasıl anlaşılır?
Tanı, enfeksiyonun vücudun neresinde olduğuna göre konur. Doktor muayene eder ve sağlık geçmişinizi sorar. Gerekirse kan, görüntüleme ya da başka laboratuvar testleri yapılır.
Kısa yanıt
Zatürre (pnömoni), genellikle bir enfeksiyonun neden olduğu akciğer iltihabıdır. Bazı kişilerin antibiyotikle tedavi edilmesi gerekir. Bebekler, yaşlılar ve kalp ya da akciğer hastalığı olanlar ağır hastalanma riski taşır ve hastanede tedavi gerekebilir.
Belirtiler ve bulgular
Zatürre belirtileri aniden ya da birkaç gün içinde yavaş yavaş başlayabilir. Belirtiler şunlar olabilir:
- öksürük,
- nefes darlığı,
- yüksek ateş,
- göğüs ağrısı,
- vücutta ağrı ve sızı,
- çok yorgun hissetme,
- iştah kaybı,
- nefes alırken hırıltı (bebeklerde inleme benzeri sesler de olabilir),
- bilinç bulanıklığı (yaşlılarda sık görülür).
Nedenler ve risk faktörleri
Zatürre genellikle bakteri ya da virüs enfeksiyonundan kaynaklanır. Bazen grip, RSV (solunum sinsityal virüsü) ya da COVID-19 gibi başka bir enfeksiyon geçirirken de zatürre gelişebilir.
Zatürre mantar enfeksiyonundan da kaynaklanabilir, ancak bu sağlıklı kişilerde seyrektir. Su ya da yiyecek gibi bir şeyin akciğerlere kaçması da zatürreye yol açabilir (aspirasyon pnömonisi).
Uyarı: Ne zaman acil yardım alınmalı?
Şunlardan biri varsa acil durumda 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun:
- nefes almakta çok zorlanıyorsanız (boğulur gibi oluyor, nefes nefese kalıyor ve konuşamıyorsanız),
- cildiniz, dudaklarınız ya da diliniz soluk, mavi ya da alaca görünüyorsa,
- kan tükürüyorsanız,
- aniden bilinç bulanıklığı yaşıyorsanız (örneğin nerede olduğunuzu bilmiyorsanız),
- bebeğinizi uyandıramıyorsanız ya da bebeğiniz gevşek görünüyorsa.
Acil servise kendiniz araç kullanarak gitmeyin; birinden sizi götürmesini isteyin ya da 112'yi arayıp ambulans isteyin. Kullandığınız ilaçları yanınızda götürün.
Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112'yi arayın.
Tedavi ve yönetim
Zatürre genellikle bakteri ya da virüs enfeksiyonundan kaynaklanır. Bakterilerin neden olduğu zatürrede genellikle antibiyotik verilir. Belirtilere bağlı olarak çoğu kişi 2 ila 4 hafta içinde iyileşir.
Bazı kişilerin ağır hastalanma riski daha yüksektir. Şu durumlarda hastanede tedavi gerekebilir:
- 65 yaşın üzerindeyseniz,
- kalp-damar hastalığınız ya da uzun süreli bir akciğer hastalığınız varsa,
- bebeğinizde ya da küçük çocuğunuzda zatürre varsa,
- çok hastaysanız,
- antibiyotik kullandıktan sonra iyileşmiyorsanız.
Hastanede enfeksiyonu tedavi etmek için genellikle antibiyotik, bazen de steroid verilir. Nefes almanıza yardımcı olmak için oksijen de verilebilir. Başka hastalıkları kontrol etmek için göğüs röntgeni ve kan testleri yapılabilir.
Evde kullanmanız için antibiyotik verildiyse, kendinizi daha iyi hissetmeye başlasanız bile hepsini bitirene kadar kullanmaya devam edin. Antibiyotikleri 2 ila 3 gün kullandıktan sonra hiç düzelme hissetmiyorsanız doktorunuza başvurun.
Zatürrede evde iyileşmeye ne yardımcı olur?
Zatürreden iyileşmeye yardımcı olmak için:
- kendinizi daha iyi hissedene kadar dinlenin; yüksek ateşiniz varsa ya da olağan işlerinizi yapamayacak kadar kötüyseniz evde kalmaya çalışın,
- bol sıvı için,
- Ağrı kesici kullanımı için eczacınıza danışın.
- öksürürken ya da hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu mendille kapatın,
- kullanılmış mendilleri olabildiğince çabuk çöpe atın,
- ellerinizi düzenli olarak su ve sabunla yıkayın,
- öksürük ilacı kullanmayın; öksürmek vücudunuzun enfeksiyondan kurtulmasına yardımcı olur,
- sigara içmeyin.
Uyarılar ve güvenlik
Şu durumlarda gecikmeden hemen bir doktora başvurun:
- 3 haftaya kadar süren bir öksürüğünüz varsa,
- sarı ya da yeşil balgam çıkarıyorsanız,
- gelip giden ya da nefes alırken veya öksürürken ortaya çıkan göğüs ağrınız varsa,
- nefes darlığı hissediyorsanız.
Korunma
Sizi ya da çocuğunuzu zatürreye yol açabilen enfeksiyonlardan korumaya yardımcı olan çeşitli aşılar vardır; size uygun aşılar için doktorunuza danışabilirsiniz. Sigarayı bırakmak da zatürreye yakalanma olasılığınızı azaltır.
Kaynak ve lisans
Kaynak: MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Kaynak sayfa.
Bu içerik, Open Government Licence v3.0 kapsamındaki kamu bilgisini içerir; kaynak sayfadan Türkçeye uyarlanmıştır: Kaynak sayfa.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Bu içerik kaynak sayfadan uyarlanmıştır: Kaynak sayfa.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için doktorunuza veya eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.